२४ पुष , विराटनगर , ।
दुई हप्तापछि अमेरिकाको राष्ट्रपतिको पद सम्हाल्ने डोनाल्ड ट्रम्पले देशको नेतृत्व गर्नुअघि नै विश्वमा हलचल पैदा गरेका छन् । उनले अखण्ड अमेरिकाको नक्सासहित छिमेकी देश क्यानडालाई चिढ्याउदै अमेरिकी राज्य बनाउनेदेखि मेक्सिको खाडीको नाम बदल्ने, पनामा नहर र ग्रीनल्याण्डमाथि कब्जा जमाउन अमेरिकी सेना नै प्रयोग गर्ने सनसनीपूर्ण दाबी गरेका छन्।
ट्रम्प पनामा नहर र ग्रिनल्याण्ड नियन्त्रणमा लिन सैन्य बल प्रयोग गर्ने सम्भावनालाई अस्वीकार गर्न नसक्ने बताएपछि विश्वमै हलचल पैदा भएको छ । मंगलबार उनले दुवैको नियन्त्रण अमेरिकी राष्ट्रिय सुरक्षाका लागि महत्त्वपूर्ण रहेको स्पष्ट पारेका छन् ।
आफ्नो छोरा डोनाल्ड ट्रम्प जुनियर लगायत सल्लाहकारहरूको प्रतिनिधिमण्डल ग्रीनल्याण्डमा हुँदा अमेरिकामा पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै उनले पदभार ग्रहण गर्नु भन्दा दुई हप्ता भन्दा कम समयमा दुवै क्षेत्रको रक्षा गर्न अमेरिकी सेना प्रयोग गर्ने विकल्प खुला राखेका हुन् ।
के सैन्य बलको प्रयोगलाई अस्वीकार गर्ने हो भनेर सोधिएको प्रश्नमा ट्रम्पले भनेः “म यसमा कुनै प्रतिबद्धता गर्न गइरहेको छैन, तपाईंले केही गर्नुपर्ने हुन सक्छ। पानामा नहर हाम्रो देशका लागि धेरै महत्त्वपूर्ण छ।
हामीलाई राष्ट्रिय सुरक्षा उद्देश्यका लागि ग्रीनल्याण्ड चाहिन्छ। ग्रीनल्याण्ड डेनमार्कको स्वायत्त क्षेत्र हो । उ लामो समयदेखि अमेरिकाको सहयोगी र नेटोको संस्थापक सदस्य हो।यही बेला ट्रम्पका छोरा डोनाल्ड ट्रम्प जुनियर ग्रीनल्याण्डको भ्रमणमा छन् ।
यस समयमा उनले अमेरिकी पक्षबाट ग्रीनल्याण्ड सरकारलाई राम्रो व्यवहार गर्ने वाचा गरेका छन्। यो भ्रमण यस्तो समयमा भएको हो जब ग्रीनल्याण्डमा अमेरिकी नियन्त्रणको चर्चा भइरहेको छ। “डन जुनियर र मेरा प्रतिनिधिहरू ग्रीनल्याण्ड पुगेका छन्“, ट्रम्पले लेखेका छन्।
उनलाई निकै राम्रो स्वागत गरिएको थियो । संसारलाई सुरक्षा, शक्ति र शान्ति चाहिन्छ! यो एउटा सम्झौता हो जुन गर्नु पर्छ। हामीले ग्रीनल्यान्डलाई फेरि महान् बनाउनुपर्छ। ग्रीनल्याण्ड एक स्रोत–धनी डेनिस क्षेत्र हो जुन एक महत्त्वपूर्ण अमेरिकी सैन्य आधारको घर हो।
ग्रीनल्यान्ड आर्थिक वा सैन्य रूपमा अमेरिकाको हिस्सा बन्ने ट्रम्पको भनाइ छ। ट्रम्पको बयान र उनको छोराको ग्रीनल्याण्ड भ्रमणलाई विज्ञहरूले योजनाको हिस्सा मानेका छन्। अमेरिकाले ग्रीनल्यान्ड हड्प्ने सम्भावनामा चलिरहेको बीचमा ट्रम्प जुनियरको भ्रमण आधिकारिक नभई व्यक्तिगत भएको ग्रीनल्याण्डका अधिकारीहरूले स्पष्ट पारेका छन्।
“यहाँका जनताले अमेरिका र मेरो बुबालाई माया गर्छन्“, ट्रम्पका छोराले ग्रीनल्यान्ड भ्रमणपछि भनेका छन् । तिनीहरू केवल आफ्ना अद्भुत स्रोतहरू प्रयोग गर्न चाहन्छन्। उनीहरू आफ्नो देश र आफ्ना सन्तान फस्टाउन चाहन्छन्।
डोनाल्ड ट्रम्पले रणनीतिक रूपमा महत्त्वपूर्ण आर्कटिक क्षेत्र अधिग्रहण गर्न चासो व्यक्त गरेका छन्, त्यसैले उनको छोराको यो भ्रमण महत्त्वपूर्ण छ।उता डेनमार्कका प्रधानमन्त्री मेट्टे फ्रेडरिक्सनले ग्रीनल्याण्डको भविष्य ग्रीनल्याण्डका जनताको हातमा रहेको बताएका छन् ।
उनले अमेरिका र डेनमार्क प्रमुख सहयोगी भएको पनि स्वीकार गरेका छन् । यद्यपि, उनले ग्रीनल्याण्ड बिक्रीका लागि उपलब्ध नभएको कुरामा जोड दिएका छन् । दुई महासागरको बीचमा अवस्थित र प्रायः बरफले ढाकिएको ग्रीनल्याण्ड लगभग ५६ हजार मानिसहरूको घर हो। यतिमात्र होइन, क्यानाडालाई अमेरिकामा समावेस गर्ने विचार पनि ट्रम्पले दिएका छन्।
उनले त्यसो गर्न सैन्य बल प्रयोग नगर्ने तर आर्थिक शक्तिमा भर पर्ने बताएका छन् । वास्तवमा, डोनाल्ड ट्रम्पले आफ्नो सोसल मिडिया एप ट्रुथ सोसलमा पोस्ट गरेका छन्, एउटा पोस्टमा उनले क्यानडाको नक्सामा संयुक्त राज्य अमेरिका लेखेका छन्।
दोस्रो पोस्टमा उनले क्यानाडाको नक्सामा अमेरिकी झण्डा राखेका छन् । ट्रम्पले जो बाइडेनले सत्ता हस्तान्तरणलाई गाह्रो बनाउने प्रयास गरेको आरोप पनि लगाएका छन् । उनले पछिल्ला हप्ताहरूमा जलवायु र अन्य आधिकारिक मुद्दाहरूमा बाइडेनको हालैका कार्यकारी आदेशहरू यसका कारण रहेको बताएका छन् ।
“बाइडनले सत्ता हस्तान्तरणलाई कठिन बनाउन आफूले गर्न सक्ने सबै गरिरहेका छन्“, ट्रम्पले भनेका छन् । यसका लागि यस्ता निर्णय लिइरहेका छन् जुन पहिले कहिल्यै देखिएनन्। उनले ग्रिन न्यु स्क्याम पूर्ण रूपमा पैसाको बर्बादी र हास्यास्पद कार्यकारी आदेशको उदाहरण भएको पनि उनले बताएका छन् ।
यी सबै आदेशहरू चाँडै अन्त्य हुनेछन्, र हामी सामान्य ज्ञान र शक्तिको राष्ट्र बन्नेछौँ, ट्रम्पले भनेका छन् । उनको टिप्पणी कङ्ग्रेसले ट्रम्पको विजयको पुष्टि गर्नुभन्दा केही समयअघि र बाइडेनले अमेरिकी तटवर्ती क्षेत्रमा तेल र प्राकृतिक ग्यासको उत्खननमा प्रतिबन्ध लगाउने आदेश दिएपछि आएको हो।
यता ट्रम्पले क्यानाडालाई संयुक्त राज्य अमेरिकाको हिस्साको रूपमा देखाउने नक्सा सार्वजनिक गरेपछि क्यानाडाका प्रधानमन्त्री र अन्य नेताहरूले ट्रम्पको विचारलाई पूर्ण रूपमा अस्वीकार गरेका छन्।
क्यानडाका कामचलाउ प्रधानमन्त्री जस्टिन ट्रुडोले डोनाल्ड ट्रम्पलाई जवाफ दिँदै आफ्नो देश कहिल्यै अमेरिकाको हिस्सा हुन नसक्ने बताएका छन्। ट्रम्पको आक्रामक नीतिले क्यानडा र अमेरिकाबिचको सम्बन्धमा तनाव ल्याएको छ।
जस्टिन ट्रुडोले एक्समा लेखेका छन्, कि ट्रुडो क्यानाडा संयुक्त राज्य अमेरिकाको हिस्सा बन्ने प्रश्न उठ्दैन, त्यहाँ कुनै सम्भावना छैन। ट्रुडोले अमेरिका र क्यानडाबिचको सुरक्षा र व्यापारिक सम्बन्धको महत्त्वलाई जोड दिँदै दुई देशबीच गहिरो सम्बन्ध रहेको तर विलयको बारेमा कुरा गर्नु सही नभएको बताएका छन् ।
यस्तै क्यानाडाकी विदेश मन्त्री मेलानी जोलीले ट्रम्पलाई क्यानाडाको बारेमा थोरै मात्र ज्ञान रहेको बताएकी छन् । “ट्रम्प क्यानाडाको अर्थतन्त्र र जनताको शक्ति बुझ्दैनन्। हाम्रो अर्थतन्त्र र जनता निकै बलियो छ।
हामी कहिल्यै पनि धम्कीको अगाडि झुक्दैनौँ। क्यानाडाले सधैँ अमेरिकासँग राम्रो सम्बन्ध चाहेको छ, तर सार्वभौमसत्तामा कुनै सम्झौता हुने छैन। डोनाल्ड ट्रम्पको बयान र यसमा क्यानाडाली नेताहरूको प्रतिक्रियाले दुई देशबिच तनाव बढाउने अनुमान छ ।
ट्रम्पले क्यानाडाबाट हुने आयातमा २५ प्रतिशत कर लगाउने धम्की दिएका छन्, जसले क्यानाडाको अर्थतन्त्रमा प्रतिकूल असर पार्नेछ। क्यानाडाका अधिकारीहरूले पनि यस शुल्कको जवाफ दिने तयारी गरिरहेका छन्।
यस्तो अवस्थामा विज्ञहरूले दुई देशबिच व्यापार युद्धको भविष्यवाणी गरिरहेका छन्। ट्रम्पले क्यानाडालाई संयुक्त राज्यमा सामेल हुन आर्थिक दबाब दिने बताएका छन् । क्यानाडाले आफ्नो निर्यातको ७५ प्रतिशत संयुक्त राज्य अमेरिकामा पठाउँछ।
यस्तो अवस्थामा क्यानाडामा लगाइएको शुल्कले दुई देशबिच तनाव बढाउन सक्छ। ट्रम्प भन्छन् कि उनले आर्थिक शक्तिको माध्यमबाट क्यानाडालाई संयुक्त राज्य अमेरिकामा ल्याउनेछन्।यस्तै उनले मेक्सिको खाडीको नाम फेर्ने बताएका छन् ।
उनले मेक्सिको खाडीको नाम फेरेर अमेरिकाको खाडी राख्ने अभिव्यक्ति दिएका हुन् । सन् २०१६ मा पहिलो पटक राष्ट्रपतिको पदका लागि उम्मेदवारी दिएयता नै मेक्सिकोसँग सीमा सुरक्षा र मेक्सिकोबाट आयातित वस्तुमा अतिरिक्त महसुल लगाउनेसम्म कयौँ कुरालाई लिएर ट्रम्पको खटपट भएको थियो ।
पहिलो कार्यकालमा ट्रम्पले मेक्सिकोसँगको सीमामा अग्लो पर्खाल लगाउने घोषणा नै गरेका थिए । मेक्सिकोको खाडीलाई अमेरिकाको तेस्रो तट भनिन्छ । यो दक्षिणपूर्वी अमेरिका पाँच राज्य भएर गएको छ ।
मेक्सिकोले भने यसलाई एल गोल्फो दि मेक्सिको भनिन्छ । यस्तै पनामा नहर अमेरिकी नियन्त्रणमा ल्याइने उनले बताउँदै आएका छन् । पानामा नहर क्षेत्र अमेरिकाले निर्माण र नियन्त्रण गरेको थियो।
१९७७ को टोरिजोस–क्याटर सन्धि अनुसार, पानामाले १९९९ मा नहरको सम्पूर्ण नियन्त्रण फिर्ता पाएको थियो । अहिले पश्चिमी गोलाद्र्धको नक्सा पुनः कोर्ने ट्रम्पले संकेत गरेको विश्लेषण भइरहेको छ ।
ट्रम्पले क्यानाडा, मेक्सिको, ग्रीनल्याण्ड, पनामा नहरका बारेमा दिएका बयानले विवाद खडा गरेको छ। यसले अमेरिका–क्यानाडा,मेक्सिको, डेनमार्क र पनामासँगको सम्बन्धलाई थप तनावपूर्ण बनाउनेछ ।
क्यानाडा, ग्रीनल्याण्ड र पानामा नहर लगायत विदेशी क्षेत्रहरू अधिग्रहण गर्न सेनासम्म परिचालन गर्न पछि नपर्ने भन्ने ट्रम्पको महत्वाकांक्षाले ती देशको सार्वभौमसत्ता, अखण्डता र स्वाधीनताको रक्षाका विषयलाई लिएर नयाँ हलचल मच्चाएको छ । यसमा तपाईका टिप्पणी अवश्य ब्यक्त गर्नुहोला ।
