१८ भदौ , काठमाण्डौ ।
चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङको निमन्त्रणमा सैन्य परेडमा सहभागी हुन्का लागि रेल चढेर बेइजिङ पुगेका उत्तर कोरियाका सर्वोच्च नेता किम जोङ उन र रूसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनबीच द्वीपक्षीय छलफल गरेका छन्।
बेइजिङको सैन्य परेडमा सहभागी भएका दुवै नेताबीच बुधबार बिहान दियाओयुताइ होटलमा द्वीपक्षीय भेटवार्ता भएको हो। भेटवार्ताका क्रममा राष्ट्रपति पुटिनले किम जोङलाई आफूहरूबीच मित्रवत सम्बन्ध रहेको बताएका छन्।
युक्रेनविरूद्धको लडाइँमा उत्तर कोरियाले रूसलाई गरेको सहयोगप्रति पनि पुटिनले आभार प्रकट गरेको भनेर बिबिसीले लेखेको छ। त्यस्तै उनले कस्र्क क्षेत्रमा उत्तर कोरियाली सेनाहरू युक्रेनविरूद्ध बहादुरीका साथ लडेको किम जोङलाई बताएका छन् ।
उत्तर कोरियाले रूसलाई युक्रेनविरूद्धको लडाइँमा सहयोगका लागि १० हजार भन्दा बढी सैनिकहरू पठाएको थियो। कुस्र्क क्षेत्रमा रूसले उत्तर कोरियाकै सेनालाई अग्रभागमा खटाएको थियो। जसकारण हजारौं उत्तर कोरियाली सैनिकहरुले ज्यान गुमाएको भन्ने रिपोर्टहरू सार्वजनिक भएका थिए।
जबाफमा किम जोङले उत्तर कोरियाली सेनाको प्रशंसा गरेकामा पुटिनलाई धन्यवाद दिए। उनले रूसलाई अझै सहयोग गर्न कोरिया तयार रहेको पनि बताएको अन्तर्राष्ट्रिय समाचार संस्था रोयटर्सले जनाएको छ।
त्यसलाई किम जोङले एउटा भाइले अर्को भाइलाई गर्ने सहयोग भनेका छन्। किम जोङले रूस र उत्तर कोरियाबीच अरू धेरै विषयमा साझेदारीको सम्भव रहेको र त्यसका लागि तयारी रहेको पनि पुटिनलाई बताएका छन्।
बेइजिङमा सैन्य परेडअघि पनि किम जोङले पुटिनसँग भेट गरेका थिए। त्यस क्रममा चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङ पनि एकै लहरमा थिए। तीन नेताहरू एकै मञ्चमा देखिएपछि अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले पनि टिप्पणी गरेका छन्।
ट्रम्पले बेइजिङ परेडलाई अमेरिका विरूद्धको षड्यन्त्र पनि भनेका छन्। रुसी समाचार संस्था तासले पनि पुटिन र किमको भेटवार्ता बारे पुटिनले किम जोङ उनलाई भेट्न पाउँदा खुशी व्यक्त गरेको उल्लेख गरेको छ ।
’आजका कार्यक्रमहरूको छेउमा तपाईंसँग छुट्टै भेटघाट गर्न पाउँदा म धेरै खुसी छु,’ पुटिनले चीनमा किमसंँगको द्विपक्षीय वार्ताका क्रममा भनेका थिए । रुसी राष्ट्रप्रमुखले आफ्ना उत्तर कोरियाली समकक्षीलाई देख्न पाउँदा खुशी भएको बताए।
’र, हाम्रा द्विपक्षीय सम्बन्धका बारेमा छलफल गर्ने अवसर पाउँदा म खुसी छु,’ पुटिनले स्पष्ट पारे। ’तपाईंका सिपाहीहरू बहादुरी र वीरताका साथ लडे। हामी तपाईंका सशस्त्र बलहरू र तपाईंका सैनिकका परिवारहरूको बलिदान कहिल्यै बिर्सने छैनौं,’ उनले किमलाई भने, ’आधुनिक नव–नाजीवाद विरुद्ध लड्न मद्दत गरेकोमा धन्यवाद।’
पुटिनले किमलाई ’डीपीआरकेका सम्पूर्ण जनता’ लाई आफ्नो कृतज्ञता व्यक्त गर्न पनि आग्रह गरेका छन् । उत्तर कोरियाली नेताले द्रुत गतिमा विकास भइरहेको सम्बन्धलाई उल्लेख गर्दै प्योङयाङको ’भ्रातृत्व कर्तव्य’ को रूपमा मस्कोको साथमा उभिन ’रुसलाई मद्दत गर्न हरसम्भव प्रयास गर्ने’ प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन् ।
चीन विशेषज्ञ तथा मस्कोको हायर स्कूल अफ इकोनोमिक्सका पूर्व भिजिटिङ लेक्चरर एलेक्सेइ चिगाडेभले भने कि यो परेड डीपीआरकेका लागि पश्चिमेली राष्ट्रहरूबाट बढ्दो अलगावका बीच ’रुससँग कूटनीतिक र आर्थिक समन्वय बढाउन’ एउटा ’महत्वपूर्ण अवसर’ भएको बताएको आरटी टिभीले उल्लेख गरेको छ ।
डोङ्सियो विश्वविद्यालयका रुस शोधकर्ता क्रिस मन्डेले परेडमा उनीहरूको संयुक्त उपस्थितिलाई ’ऐतिहासिक मोड’ भनेका छन् । जसले उनीहरूको द्विपक्षीय सहयोगलाई ’सीको स्वीकृति’ दिएको उनले बताएका छन् ।
’पुटिनको मद्दतले किम अब विश्व मञ्चमा प्रवेश गरेका छन्,’ उनले भने, ’रुसलाई उत्तर कोरियाप्रतिको आफ्नो ’दायित्व’ बाट पछि हट्न गाह्रो हुनेछ । किम र पुटिनले अन्तिम पटक जुन २०२४ मा प्योङयाङमा भेटेका थिए, जब दुईले ’व्यापक रणनीतिक साझेदारी’ मा हस्ताक्षर गरेका थिए जसले द्विपक्षीय सम्बन्धलाई सैन्य गठबन्धनको स्तरमा पुर्याएको थियो।
त्यसबेलादेखि सम्बन्ध द्रुत गतिमा अगाडि बढेको छ, उत्तर कोरियाले गोलाबारुद मात्र होइन, तोपखाना प्रणाली, ब्यालिस्टिक मिसाइल र अन्य हतियारहरू पनि आपूर्ति गरिरहेको छ । सैन्य साझेदारी अक्टोबरमा उच्च बिन्दुमा पुग्यो, जब प्योङ्याङले हजारौं सैनिकहरूलाई पश्चिमी रुसको कुस्क सीमा क्षेत्रबाट युक्रेनी सेनालाई हटाउन मद्दत गर्न पठायो।
डीपीआरकेका सेनाले भारी क्षति बेहोरेको बताइएको छ, जसमा सोलले मृत्यु हुनेको संख्या २,००० राखेको छ, तर दुई पक्षले अझै पनि वसन्तसम्ममा युक्रेनी सेनालाई यस क्षेत्रबाट बाहिर निकाल्न सफल भएका छन्।
सुरुमा तैनाथीको बारेमा मौन रहे पनि, उत्तर कोरियाले त्यसबेलादेखि द्वन्द्वमा आफ्नो प्रत्यक्ष संलग्नता सार्वजनिक रूपमा स्वीकार गरेको छ । उसले मारिएकाहरूलाई युद्ध नायकको रुपमा सम्मान गरेको छ ।
किम र पुटिनको बुधबारको बैठकले सहयोगीहरूलाई युद्धमा उनीहरूको सहयोगको अर्को चरणको योजना बनाउने अवसर प्रदान गर्ने सम्भावना रहेको बताइएको छ । यद्यपि अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले लडाई समाप्त गर्न कूटनीतिक प्रयासहरू बढाइरहेका छन्।
स्वयम पुटिनले समेत युद्ध अनत्यको सहमति भइसकेको बताएका छन् । दक्षिण कोरियाको गुप्तचर एजेन्सीले युक्रेन युद्धको सम्भावित निष्कर्षलाई ध्यानमा राख्दै किमको चीन भ्रमणलाई उनले बेइजिङको आर्थिक सहायता सुरक्षित गर्ने र मस्कोमा अत्यधिक निर्भरताबाट बच्ने अवसरको रूपमा व्याख्या गरेको छ।
त्यही समयमा, यस यात्राले प्योङयाङ, बेइजिङ र मस्कोबीचको त्रिपक्षीय एकतालाई जोड दिएको छ, राष्ट्रिय गुप्तचर सेवाले टिप्पणी गरेको छ । बुधबार चीनको सैन्य परेडले ट्रम्पको ध्यान आकर्षित गरेको छ ।
उनले पुटिन, किम र सीलाई अमेरिकासँग मिलेर षड्यन्त्र गरेको आरोप लगाएका छन् । पुटिनले भने बेइजिङमा आयोजित सैन्य परेडको उच्च प्रशंसा गरेका छन् । कार्यक्रमको छेउमा किमलाई भेट्न पाउँदा खुसी भएको बताएका छन् ।
