१५ साउन , काठमाण्डौ ।
युद्धमा कुनै सम्बन्ध नरहेका एक निर्दाेष नेपालीले कुवेतमा ज्यान गुमाएका छन् । बिहीबार बिहान उत्तरी कुवेतमा भएको आक्रमणमा परेर उनको मृत्यु भएको हो । परराष्ट्र मन्त्रालयका प्रवक्ता लोकबहादुर क्षेत्रीका अनुसार चालकको रुपमा कार्यरत नेपालीको मृत्यु भएको छ ।
नेपाल सरकार, परराष्ट्र मन्त्रालयले उत्तरी कुवेतमा भएको आक्रमणमा एक निर्दोष नेपाली नागरिकको दुःखद निधन भएको घटनाप्रति गहिरो दुःख व्यक्त गरेको छ। मन्त्रालयले सर्वसाधारण नागरिकलाई लक्षित गरी गरिएको यस अन्धाधुन्ध आक्रमणको स्पष्ट शब्दमा निन्दा गरेको छ।
मन्त्रालयले सम्बन्धित सबै पक्षलाई संवाद र कूटनीतिक माध्यमबाट समाधान खोज्न, अधिकतम संयमता अपनाउन तथा अन्तर्राष्ट्रिय कानुनअन्तर्गत रहेका दायित्वअनुसार सर्वसाधारण नागरिक र नागरिक पूर्वाधारको सुरक्षा, संरक्षण र सम्मान सुनिश्चित गर्न आग्रह गरेको छ।
मन्त्रालयले साथै जेनेभा महासन्धि तथा अन्तर्राष्ट्रिय मानवीय कानुनका लागू हुने सबै प्रावधानहरूको पूर्ण सम्मान र कडाइका साथ पालना गर्नु सबै परिस्थितिमा अपरिहार्य रहेकोमा जोड दिएको छ। मन्त्रालयले मृतकप्रति हार्दिक श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्दै शोकसन्तप्त परिवारजनप्रति गहिरो समवेदना व्यक्त गरेको छ।
साथै, मृतकको पार्थिव शरीर यथाशीघ्र स्वदेश फिर्ता गराउने व्यवस्था मिलाउनलगायत आवश्यक सबै प्रकारको सहयोग उपलब्ध गराउने नेपाल सरकारको प्रतिबद्धता पुनः व्यक्त गरेको छ।
उता मध्यपूर्व क्षेत्रमा तैनाथ आफ्ना सैनिक तथा रणनीतिक सम्पत्तिहरूमाथि इरानतर्फबाट अचानक आक्रमणको प्रयास भएपछि संयुक्त राज्य अमेरिकाले इरानविरुद्ध थप शक्तिशाली सैन्य कारबाही सुरु गरेको छ ।
अमेरिकी सेन्ट्रल कमान्ड (सेन्टकम) ले सामाजिक सञ्जालमार्फत यो कारबाहीलाई जोर्डनस्थित अमेरिकी सैन्य अड्डाहरू तथा सामरिक रूपमा अति संवेदनशील मानिने होर्मुज जलमार्गमा अमेरिकी जहाजहरूलाई लक्षित गरी इरानले गरेको आक्रामक कारबाहीको कडा प्रतिवाद तथा शक्तिशाली प्रतिक्रियाको रूपमा व्याख्या गरेको छ।
पछिल्लो समय अमेरिका र साउदी अरबले संयुक्त रूपमा आधिकारिक घोषणा गर्दै इराकमा सक्रिय रहेका इरान समर्थित सशस्त्र समूहहरूलाई लक्षित गरी पहिलो पटक संयुक्त हमला गरेसँगै यो क्षेत्रीय द्वन्द्व थप गम्भीर मोडमा पुगेको हो।
यसअघि गत फेब्रुअरी महिनामा अमेरिका र इजरायलले इरानविरुद्ध प्रत्यक्ष सैन्य कारबाहीको थालनी गर्दा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले यो युद्ध केही हप्ताभित्रै निष्कर्षमा पुग्ने दाबी गरेका थिए। तर, समय बित्दै जाँदा पाँच महिनाभन्दा बढी अवधि पार भइसक्दासमेत यो द्वन्द्व थप फैलिने क्रममा रहेको छ र युद्ध पूर्ण रूपमा साम्य हुने कुनै पनि छाँटकाँट देखिएको छैन।
यस साताको प्रारम्भमा केही दिन द्वन्द्व केही हदसम्म रोकिएझैँ देखिएको थियो र कूटनीतिक च्यानलमार्फत यसको शान्तिपूर्ण समाधान खोज्नका लागि गोप्य तथा खुला वार्ताहरू पुनः सुरु भएको अनुमान गरिएको थियो।
राष्ट्रपति ट्रम्पले ती संवादहरूलाई निकै सौहार्दपूर्ण र सकारात्मक रहेको दाबी गरेका थिए भने इरानको राजधानी तेहरानले भने त्यस्तो कुनै पनि किसिमको औपचारिक कूटनीतिक वार्ता नभएको भन्दै खारेज गरेको थियो।
सैन्य कारबाहीको औपचारिक घोषणा हुनुभन्दा केही समयअघि ह्वाइट ज्यगकभ मा सञ्चारकर्मीहरूसँग कुराकानी गर्दै अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले आफ्ना सैनिकमाथि भएको आक्रमणको प्रयासको कडा बदला लिने चेतावनी दिएका थिए।
उनले अब प्रत्याक्रमण गर्ने पालो स्पष्ट रूपमा अमेरिकाको रहेको र इरानमाथि इतिहासकै कडा प्रहार हुने बताएका थिए। अर्कातर्फ, इरानको इस्लामिक रिभोल्यूशनरी गार्ड कोर (आईआरजीसी) ले जोर्डनस्थित अमेरिकी सेनाको एक प्रमुख हवाई अड्डा र कमान्ड सेन्टरलाई लक्षित गरी आक्रमण गरिएको दाबी गरेको छ।
उसले यसलाई अमेरिकी सेनाको निरन्तरको आक्रामक र हस्तक्षेपकारी व्यवहारको अनिवार्य जवाफ बताएको छ। यसका साथै, सामरिक महत्त्वको होर्मुज जलमार्गमा सुरक्षा चेतावनीहरूलाई बेवास्ता गरेको भन्दै आफ्ना नौसेनाले तीनवटा तेल ट्याङ्करमाथि समेत कारबाही गरेको आईआरजीसीको भनाइ छ।
यस साताको सुरुमा तीन दिनको अल्पकालीन युद्धविरामको आभास भए पनि त्यसअघि अमेरिकाले लगातार १३ रातसम्म इरानका प्रमुख हातहतियार भण्डार र सैन्य स्थलहरूलाई निशाना बनाएर भीषण हवाई बमबारी गरेको थियो।
उक्त शृङ्खलाबद्ध आक्रमणहरूमा ठूलो धनजनको क्षति भएको विभिन्न विवरणहरू बाहिर आएका थिए।
सेन्टकमले सार्वजनिक गरेको विवरणअनुसार, इरान समर्थित मिलिसियाहरूद्वारा निर्देशित ३० भन्दा बढी ड्रोन आक्रमणको कडा जवाफस्वरूप मंगलबार अमेरिका र साउदी अरबको संयुक्त फौजले पूर्वी इराकमा रहेका कैयौँ आतङ्कवादी सामग्री तथा हतियार भण्डारण स्थलहरूलाई पूर्ण रूपमा नष्ट गर्ने उद्देश्यले निशाना बनाएको हो।
उक्त संयुक्त सैन्य हमलाका क्रममा इराकको अर्धसैनिक संगठन पपुुलर मोबिलाइजेशन फोर्सेस (पीएमएफ) का कम्तीमा २० जना सदस्यहरूको मृत्यु भएको पुष्टि गरिएको छ।
खाडी क्षेत्रका प्रमुख सुन्नी मुस्लिम शक्ति साउदी अरब र प्रमुख शिया मुस्लिम राष्ट्र इरानबीच यस क्षेत्रमा आफ्नो प्रभाव र सामरिक वर्चस्व कायम गर्ने विषयलाई लिएर दशकौँदेखि गहिरो भूराजनीतिक संघर्ष चल्दै आएको छ, जसले हालको यो द्वन्द्वलाई थप जटिल र विस्फोटक बनाइदिएको छ।
यसैबीच इरान र अमेरिका तनावकाबीच पहिलोपटक इजिप्टको एउटा बन्दरगाहमा आक्रमण भएको छ । बुधबार इजिप्टको डामिएटा बन्दरगाहमा रहेको दुईवटा ग्यास ट्यांकरमा आगलागी भएको थियो ।
इजिप्ट सरकारलाई उद्धृत गर्दै न्युयोर्क टाइम्सले बिहीबार जनाएअनुसार उक्त आगलागी दुर्घटना नभई ड्रोन आक्रमण थियो । रिपोर्ट अनुसार, एउटा ड्रोनले अमेरिकी कम्पनीको स्वामित्वमा रहेको प्राकृतिक ग्यास भण्डारण ट्यांकर एनर्गोस विन्टरलाई लक्षित गरेको थियो ।
उक्त आक्रमणपछि नजिकै अर्को ट्यांकर ग्यासलग सलेममा आगो लागेको थियो । दुई इरानी स्रोतहरूलाई उद्धृत गर्दै न्युयोर्क टाइम्सले उक्त आक्रमणको उद्देश्य द्वन्द्व अझ चर्किएमा विश्वव्यापी ढुवानी र ऊर्जा आपूर्तिमा गम्भीर असर पर्नसक्ने सन्देश दिनु रहेको दाबी गरेको छ ।
