११ कार्तिक , काठमाण्डौ ।
अमेरिकाको भर्जिनियामा नेपाली मूलकी ममता काफ्ले भट्ट बेपत्ता भएको प्रकरणमा उनका श्रीमान् नरेश भट्टविरुद्ध चलिरहेको हत्या मुद्दाको सुनुवाइका क्रममा विभिन्न परिस्थितिजन्य प्रमाण प्रस्तुत भइरहेका छन्।
घरभित्र भेटिएका रगत हुन सक्ने दाग, फोहोर फाल्ने स्थानबाट बरामद सामग्री, असामान्य पानी खपत, करौँतीको परीक्षण र इन्टरनेटमा गरिएका खोजीसम्बन्धी विवरण अहिले मुद्दाका महत्त्वपूर्ण पक्ष बनेका छन्।
ममता बेपत्ता भएको दुई वर्षभन्दा बढी समय बितिसक्दा पनि उनको शव फेला परेको छैन। अभियोजन पक्षले उपलब्ध प्रमाण र साक्षीका बयानलाई जोडेर नरेशविरुद्धको आरोप पुष्टि गर्ने प्रयास गरिरहेको छ। तर नरेशले आफूमाथि लगाइएका आरोप अस्वीकार गर्दै आफू निर्दोष रहेको दाबी गरेका छन्।
ममता सन् २०२४ को जुलाईको अन्त्यतिर भर्जिनियाको मनासस पार्कबाट बेपत्ता भएकी थिइन्। त्यसपछि प्रहरीले उनको घर, सवारीसाधन र अन्य सम्भावित स्थानमा अनुसन्धान अघि बढाएको थियो। मुद्दाको सुनुवाइ चौथो सातामा प्रवेश गर्दा जुरी सदस्यहरूले ५६ जना साक्षीका बयान सुनेको र निगरानी क्यामेराका फुटेजसहित विभिन्न प्रमाणको समीक्षा गरेको विवरण सार्वजनिक भएको छ।
अदालतमा प्रस्तुत प्रमाणमध्ये घरको ग्यारेजमा रहेको फोहोर फाल्ने भाँडोमा गरिएको रासायनिक परीक्षण पनि एक हो । अपराधस्थल अनुसन्धानकर्ता अलेक्ज्याण्डर कोर्डनरका अनुसार ‘ब्लुस्टार’ नामक रसायन प्रयोग गर्दा भाँडोको भित्री तथा बाहिरी भागमा नीलो चमक देखिएको थियो।
अनुसन्धानकर्ताहरूले त्यसपछि नमुना संकलन गरी थप परीक्षणका लागि प्रयोगशालामा पठाएका थिए।तर प्रतिवादीका वकिलहरूले उक्त परीक्षणको विश्वसनीयतामाथि प्रश्न उठाएका छन्। कोर्डनरले पनि ब्लुस्टारले रगतबाहेक अन्य पदार्थसँग प्रतिक्रिया देखाउन सक्ने र त्यसको प्रतिक्रियाले मात्रै कुनै पदार्थ रगत भएको शतप्रतिशत पुष्टि नहुने स्वीकार गरेका थिए।
त्यसैले उक्त परीक्षणलाई प्रारम्भिक संकेतका रूपमा बुझ्नुपर्ने हुन्छ।अनुसन्धानकर्ताहरूले चान्टिलीस्थित लिबर्टी ग्यास स्टेसनबाहिर रहेका कपडा दान गर्ने भाँडाबाट पनि विभिन्न सामग्री बरामद गरेका थिए। लाउडन काउन्टी शेरिफको कार्यालयका अनुसन्धानकर्ता ड्यानियल म्याक्सफिल्डले अदालतमा बयान दिँदै ती भाँडाबाट कपडा, जुत्ता, बाथ म्याट र फोहोरका झोला फेला परेको बताएका थिए।
प्रहरी अधिकारी स्टिफन अक्सेन्डाइनका अनुसार त्यहाँ एउटा सेतो फोहोरको झोला र रगत लागेको जस्तो देखिने बाथ म्याट पनि भेटिएको थियो। अनुसन्धानका क्रममा सामाजिक सञ्जालका तस्बिरमा ममताले लगाएको जस्तै देखिने परम्परागत नेपाली पोसाकसमेत फेला परेको विवरण अदालतमा प्रस्तुत गरिएको थियो।
तर ती कपडा ममताकै हुन् भन्ने पुष्टि नभएको अधिकारीले स्पष्ट पारेका थिए।यी सामग्री कसका हुन् र घटनासँग तिनको सम्बन्ध के छ भन्ने विषयमा अन्तिम निष्कर्ष निकाल्न थप परीक्षण तथा अन्य प्रमाणसँगको तुलना आवश्यक हुन्छ।मुद्दामा सबैभन्दा चर्चित भौतिक प्रमाणमध्ये हरियो रङको रियोबी ब्रान्डको करौँती पनि एक हो।
प्रमुख अपराधस्थल अनुसन्धानकर्ता एन्ड्रिया फेल्डम्यानले उक्त उपकरणमा रातो–खैरो रङका दाग र कपालजस्ता देखिने रेशा फेला परेको बयान दिएकी थिइन्।उनका अनुसार शंकास्पद दाग करौँतीको बिँड र हावा छिर्ने प्वाल नजिक देखिएका थिए। उपकरणको अगाडि र बीचको भागमा एकदेखि दुई इन्च लामा रेशा भेटिएको पनि उनले बताइन्।
थप परीक्षणका लागि करौँती फरेन्सिक विज्ञान विभागमा पठाइएको थियो। होम डिपोका सुरक्षा अनुसन्धानकर्ता मार्क म्याथ्यू हर्नान्डेजले सन् २०२४ को जुन २ मा फेयरफ्याक्सस्थित स्टोरबाट रियोबी ब्रान्डको करौँती, ब्लेड र ब्याट्री किट खरिद गरिएको विवरण अदालतमा प्रस्तुत गरेका थिए।
निगरानी क्यामेराको फुटेजमा नरेशजस्तै देखिने व्यक्ति उक्त सामग्री लिएर गएको देखिएको बताइएको छ। उपलब्ध विवरणअनुसार ममता बेपत्ता भएपछि उक्त करौँती एक ल्यान्डस्केपरको हातमा पुगेको थियो र पछि प्रहरीलाई बुझाइएको थियो। तर करौँती खरिद गरिएको वा त्यसमा शंकास्पद दाग भेटिएको तथ्यले मात्रै त्यसको प्रयोग अपराधमा भएको प्रमाणित गर्दैन।
त्यसका लागि फरेन्सिक परीक्षणको नतिजा महत्त्वपूर्ण हुनेछ। अदालतमा प्रस्तुत अर्को विवरण भट्ट दम्पतीको घरमा भएको असामान्य पानी खपतसँग सम्बन्धित छ। मनासस पार्क सहरका सार्वजनिक निर्माण विभागका सुपरिटेन्डेन्ट वेन मार्टिनका अनुसार सन् २०२४ को जुलाई ३१ मा करिब दुई घण्टाभित्र घरमा लगभग १६० ग्यालन पानी प्रयोग भएको थियो।
उनका अनुसार दिउँसो १२ देखि १ बजेको बीचमा मात्रै १११ ग्यालनभन्दा बढी पानी खपत भएको अभिलेख छ। सामान्य अवस्थामा उक्त घरमा प्रतिघण्टा करिब दुईदेखि ३० ग्यालन पानी प्रयोग हुने गरेको उनले बताएका थिए। अभियोजन पक्षले असामान्य पानी खपतलाई घटनासँग सम्बन्धित हुन सक्ने परिस्थितिजन्य प्रमाणका रूपमा प्रस्तुत गरेको छ।
तर जिरहका क्रममा मार्टिनले घरमा गएर पाइप चुहिएको वा अन्य प्राविधिक समस्या भएको विषयमा आफूले जाँच नगरेको स्वीकार गरेका थिए। उनले करिब एक महिनाको तथ्याङ्क मात्र समीक्षा गरेको पनि बताएका थिए। त्यसैले पानीको खपत बढ्नुको वास्तविक कारणबारे थप प्रमाण आवश्यक देखिन्छ।
नरेशको इन्टरनेट खोजी इतिहास पनि अदालतमा प्रस्तुत गरिएको छ। पूर्व नौसेना अधिकारी ड्यानियल चाल्र्स मूरले सन् २०२४ को जनवरीदेखि अगस्टसम्मको खोजी विवरण समीक्षा गरेको बयान दिएका थिए।मूरका अनुसार अप्रिल १२ मा जीवनसाथीको मृत्युपछि ऋणको अवस्था, जीवनसाथीको मृत्युपछि पुनः विवाह गर्न लाग्ने समय र प्रेमिकालाई शुभकामना सन्देश पठाउने विषयसँग सम्बन्धित खोजीहरू गरिएको थियो।
अभियोजन पक्षले यी खोजीलाई नरेशको सम्भावित मनसायसँग जोडेर प्रस्तुत गरेको छ। तर प्रतिरक्षा पक्षको जिरहका क्रममा मूरले आफूले नरेशलाई प्रत्यक्ष रूपमा खोजी गरिरहेको नदेखेकाले ती प्रश्न उनले नै टाइप गरेका हुन् भनेर निश्चित रूपमा भन्न नसक्ने स्वीकार गरेका थिए।यसले डिजिटल प्रमाणको स्रोत र सन्दर्भ पुष्टि गर्नु आवश्यक रहेको देखाउँछ।
कुनै विषय इन्टरनेटमा खोजिएको तथ्यलाई मात्रै अपराधको निर्णायक प्रमाण मान्न सकिँदैन। अदालतमा नेपाली समुदायका सदस्य आशिष सङ्ग्रौला र उनकी श्रीमती दीपा ओलीले पनि दम्पतीको सम्बन्धबारे बयान दिएका थिए। उनीहरूका अनुसार ममता बेपत्ता हुनुअघि नरेश र ममताबीच वैवाहिक समस्या रहेको जानकारी उनीहरूलाई थियो।
सङ्ग्रौलाले नरेशसँगको भेटमा दम्पतीबीच झगडा हुने गरेको कुरा सुनेको बताएका थिए। उनले ममता बेपत्ता हुँदा नरेशसँग सम्पर्क गर्न खोजेको र पछि यसबारे प्रश्न गरेको पनि बयान दिएका थिए। तर जिरहका क्रममा सङ्ग्रौलाले दम्पतीमध्ये कसैले अर्कामाथि हिंसा गरेको आफूले प्रत्यक्ष नदेखेको स्वीकार गरेका थिए।
दीपा ओलीले पनि सन् २०२४ को फेब्रुअरीमा ममतासँग सम्पर्क गर्दा उनीहरूको वैवाहिक सम्बन्धमा समस्या रहेको थाहा पाएको बताइन्। उनका अनुसार नरेशले सम्बन्धलाई निरन्तरता दिन नचाहेको कुरा बताएका थिए।यी बयानले दम्पतीको सम्बन्धको पृष्ठभूमि देखाए पनि वैवाहिक विवाद आफैँमा हत्या भएको प्रमाण होइन।
त्यसको मूल्याङ्कन अन्य प्रमाणसँगै गर्नुपर्ने हुन्छ।अनुसन्धानका क्रममा प्रहरीले नरेशले प्रयोग गरेको टेस्ला कारसमेत बरामद गरी परीक्षण गरेको थियो। प्रहरी अधिकारीका अनुसार नरेशले सन् २०२४ को अगस्ट १६ मा कार बेचेका थिए। पछि उक्त गाडी स्टर्लिङ क्षेत्रबाट बरामद गरिएको थियो।
अनुसन्धानकर्ताले कार निकै सफा अवस्थामा भेटिएको बताए पनि परीक्षणका क्रममा रगत हुन सक्ने सकारात्मक प्रतिक्रिया नदेखिएको विवरण अदालतमा प्रस्तुत भएको थियो।नरेशमाथि प्रथम श्रेणीको हत्या, शव लुकाएको र शवसँग सम्बन्धित प्रमाण दूषित पारेको लगायतका आरोप लगाइएको छ।
उनले भने सबै आरोप अस्वीकार गरेका छन् । ममता काफ्ले भट्टको शव अझै फेला नपरेको अवस्थामा मुद्दाको अन्तिम निष्कर्ष भौतिक प्रमाण, डिजिटल विवरण, साक्षीका बयान र तिनको विश्वसनीयताको न्यायिक मूल्याङ्कनमा निर्भर रहनेछ। अभियोजन पक्षले परिस्थितिजन्य प्रमाणलाई जोडेर आरोप पुष्टि गर्ने प्रयास गरिरहेको छ भने प्रतिरक्षा पक्षले ती प्रमाणका सीमा र कमजोरी औँल्याइरहेको छ।
ममता कहाँ छिन् र उनीमाथि वास्तवमा के भएको थियो भन्ने प्रश्न अझै अनुत्तरित छ। तर नरेशले नै उनको हत्यापछि शव नष्ट गरेको दाबीसहित मुद्दा अघि बढाइएको छ । अदालतमा सुनुवाइ जारी रहेकाले नरेश दोषी हुन् वा निर्दोष भन्ने अन्तिम निर्णय पनि न्यायिक प्रक्रियाबाट मात्रै तय हुनेछ।
