२४ असोज , एजेन्सी ।
टाटा समूहलाई विश्वकै चर्चित समूहमा परिणत गर्ने श्रेय लिने भारतीय उद्योगपति रतन टाटाको ८६ वर्षको उमेरमा निधन भएको छ । कम्पनीले बुधबार राति यो जानकारी दिएको हो । रतन टाटालाई बुधबार मुम्बईको क्यान्डी अस्पतालको आईसीयूमा भर्ना गरिएको थियो, जहाँ उनले अन्तिम सास लिए ।
अब उनको निधनपछि अविवाहित रतन टाटाको उत्तराधिकारी को बन्ने भन्ने सबैभन्दा ठूलो प्रश्न उठेको छ । रतन टाटाको निधन पछि, सबैको नजर अब टाटा उत्तराधिकारीहरूको अर्को पुस्तामा छ, जसलाई नुनदेखि सफ्टवेयरसम्मको अर्को समूह नेताको रूपमा चिनिन्छ ।
जसले ३६५ बिलियन डलरको विशाल समूहको नेतृत्व गर्नेछ। जसमा रतन टाटाका सौतेनी भाइ, भतिजा र भतिजीको नाम समावेश छ । ।रतनका बाबु नवल टाटाले दुई विवाह गरेका थिए । पहिलो पत्नी सन्नी कमिसरियाट र दोस्रो सिमोन डुनोयर थिइन्।
सुनी कमिसरियाटबाट उनका दुई सन्तान थिए, रतन टाटा र जिमी टाटा । नवल टाटाले सन् १९४० मा सुनी कमिसरियाटसँग सम्बन्धविच्छेद गरेका थिए । सन् १९५५ मा नवल टाटाले स्वीस व्यवसायी सिमोनसँग विवाह गरे ।
जसबाट नोएल टाटाको जन्म भएको थियो । रटन टाटा अविबाहित रहेपछि उनका भाइ भतिजाहरु नै टाटा समूहका उत्तराधिकारी बन्ने छन् । जसमा रहेका छन् एक ६७ वर्षका नोएल टाटा । रतन टाटाका सौतेनी भाइ नोएल नवल टाटा टाटा समूहको उत्तराधिकारीका प्रमुख उम्मेदवार हुन्।
नोएल नवल टाटा र सिमोन टाटाका छोरा हुन्। उनी सर दोराबजी टाटा ट्रस्ट, सर रतन टाटा ट्रस्ट, जेएन टाटा इन्डोमेन्ट र बाई हीराबाई जेएन टाटा नवसारी परोपकारी संस्थासँग सम्बद्ध छन् । उनी टाटा इन्टरनेशनल लिमिटेड, भोल्टास लिमिटेड, टाटा इन्भेष्टमेन्ट कर्पोरेशन लिमिटेडका अध्यक्ष र टाइटन कम्पनी लिमिटेडका उपाध्यक्ष पनि हुन्।
नोएल नबलले टाटा कन्साई नेरोलैक पेन्ट्स लिमिटेड र स्मिथ पीएलसीको बोर्डमा पनि काम गरिरहेका छन् । अर्की उत्तराधिकारीमा ३९ वर्षका लिआह टाटा रेहकी छन् । नोएल टाटाकी जेठी छोरी लिआहले स्पेनको म्याड्रिडको आईई बिजनेस स्कूलबाट मार्केटिङमा स्नातकोत्तर गरेकी छिन्।
इकोनोमिक टाइम्सको रिपोर्टका अनुसार उनी सन् २००६ देखि ताज होटल्स रिसोर्ट्स एन्ड प्यालेसमा सहायक बिक्री प्रबन्धकको रूपमा आबद्ध भई समूहसँग आबद्ध छिन् । अहिले इन्डियन होटल्स कम्पनी लिमिटेडमा उपाध्यक्ष पदमा कार्यरत छिन्।
उनी टाटा एजुकेशन ट्रस्ट, टाटा सोशल वेलफेयर ट्रस्ट र पब्लिक ट्रस्टमा पनि काम गर्छिन्। यस्तै ३४ वर्षे माया टाटा पनि उत्तराधिकारी मध्येमा एक हुन् । नोएल टाटाकी कान्छी छोरीले टाटा समूहको वित्तीय सेवा प्रमुख – टाटा क्यापिटलमा विश्लेषकको रूपमा आफ्नो करियर सुरु गरिन्।
एक रिपोर्ट अनुसार मायाले आफ्नो अध्ययन बेयस बिजनेस स्कूल र बेलायतको वारविक विश्वविद्यालयबाट गरेकी छिन्। उनले टाटाका धेरै कम्पनीमा काम गरिसकेकी छन् ।अ र्का छन् ३२ वर्षे नेभिल टाटा । नेभिल टाटा नोएल टाटा र अल्लु मिस्त्रीका छोरा हुन्।
उनले समूहको रिटेल चेन – ट्रेन्टबाट आफ्नो करियर सुरु गरे। यस वर्षको सुरुमा, उनले टाटा एजुकेशन एण्ड डेभलपमेन्ट ट्रस्टको एक हिस्सा टाटा इन्डियन इन्स्टिच्युट अफ स्किलको बोर्डमा पनि सिट पाएका थिए।
यो टाटा सन्स र सरकार द्वारा गठित एक गैर–लाभकारी प्रशिक्षण संस्था हो। यस वर्ष तीनै जना लिआह, माया र नेभिल नै ५ वटा ट्रष्टको ट्रस्टी बनेका छन् । टाटा ट्रस्ट मार्फत रतन टाटाले शिक्षा, स्वास्थ्य सेवा, ग्रामीण विकास र विपद् राहतमा महत्वपूर्ण योगदान दिएका छन्।
उनले सन् १९९१ मा समूहको कमाण्ड सम्हालेका थिए र सन् २०१२ सम्म रतन टाटा कम्पनीको अध्यक्ष बनेका थिए । टाटा समूहको व्यवसाय घरको भान्सादेखि आकाशमा हवाइजहाजसम्म फैलिएको छ।
पछिल्लो समय मात्रै टाटाले एयर इन्डियालाई अधिग्रहण गरेको थियो ।रिपोर्टका अनुसार २०२२ मा रतन टाटाको कुल सम्पत्ति ३८०० करोड रुपैयाँ थियो। उनी क्ष्क्ष्ँी वेल्थ हुरुन भारतीय धनी सूचीमा ४२१ औं स्थानमा थिए।
टाटा समूहसँग १०० भन्दा बढी सूचीबद्ध र सूचीबद्ध नगरिएका कम्पनीहरू छन्, जसको कुल कारोबार लगभग ३ सय अर्ब डलर भन्दा बढीको छ। रतन टाटाले आफ्नो कमाइको अधिकांश हिस्सा परोपकारमा दान गर्ने गर्दथे । टाटा समूहको नेतृत्व गर्दा रतन टाटाले देशमा मात्र नभई सारा संसारमा आफ्नो व्यवसाय विस्तार गरेका थिए ।
