१९ असार , काठमाण्डौ।
देशभर मनसुनी वायुको प्रभाव अत्यन्त सक्रिय अवस्थामा पुगेसँगै नेपालको समग्र मौसमी प्रणालीमा बदली आएको छ। मनसुनको न्यून चापीय रेखा नेपालको भू–भाग नजिकै अवस्थित रहेका कारण देशका अधिकांश स्थानहरूमा रातभर मध्यमदेखि अति भारी वर्षा भएको छ ।
जल तथा मौसम विज्ञान विभागअन्तर्गतको मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले जारी गरेको पछिल्लो अद्यावधिक विवरणअनुसार, यो सक्रिय मौसमी प्रणालीले आगामी केही दिनसम्म निरन्तरता पाउने निश्चित छ। यस अवस्थाले गर्दा आज र भोलि देशका मुख्य चारवटा प्रदेशहरूमा उच्च सतर्कता अपनाउनुपर्ने गम्भीर परिस्थिति सिर्जना भएको छ।
अहिले देशभर साधारणतयादेखि पूर्णतया बादल लागेको अवस्था छ भने बागमती, कोशी र लुम्बिनी प्रदेशका धेरैजसो स्थानमा बिहानैदेखि मेघगर्जन र चट्याङसहित अविरल वर्षा भइरहेको छ। मौसम पूर्वानुमान महाशाखाको पछिल्लो वैज्ञानिक विश्लेषण अनुसार आज दिउँसो र राति विशेष गरी कोशी, बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशका पहाडी तथा तराई क्षेत्रका केही निश्चित स्थानहरूमा अति भारी वर्षा हुने प्रक्षेपण गरिएको छ।
यसका साथै, देशका हिमाली र पहाडी क्षेत्रका थुप्रै स्थानमा मध्यम वर्षाको निरन्तरता रहनेछ भने उच्च हिमाली भेगका केही भागमा हिमपातको समेत सम्भावना रहेको छ। तराईका भू–भागहरूमा पनि मेघगर्जन र चट्याङसहितको वर्षाले स्थानीय जनजीवनलाई प्रत्यक्ष रूपमा प्रभावित बनाउने देखिन्छ।
यो प्रणाली भोलि शनिबार, असार २० गते पनि देशभर कायमै रहने र विशेष गरी सुदूरपश्चिम तथा कर्णाली प्रदेशका हिमाली र पहाडी भेगमा समेत यसको गम्भीर प्रभाव देखिने मौसमविद्हरूले चेतावनी दिएका छन्। लगातारको यस भारी वर्षाले दैनिक जनजीवनलाई मात्र नभई देशको समग्र यातायात सञ्जाल र आर्थिक गतिविधिमा समेत गम्भीर असर पार्न थालेको छ।
हिजो बिहीबार काठमाडौँ उपत्यकामा परेको मुसलधारे पानीले मुख्य सडकहरू जलमग्न हुँदा राजधानीको ट्राफिक व्यवस्थापन अस्तव्यस्त बन्न पुग्यो भने, देशका प्रमुख राष्ट्रिय राजमार्गहरूमा बाढी र पहिरोको जोखिम बढेसँगै दैनिक उपभोग्य वस्तुको ढुवानी तथा आपूर्ति शृङ्खलामा प्रत्यक्ष अवरोध सिर्जना भएको छ।
विशेषगरी निर्माणाधीन राष्ट्रिय गौरवका आयोजनाहरू, सडक विस्तार तथा अन्य महत्त्वपूर्ण भौतिक पूर्वाधार निर्माणका कामहरू मनसुन थप सक्रिय भएसँगै प्रभावित भएका छन् । यद्यपि, अर्कोतर्फ हेर्दा यो मनसुनी वर्षाले कृषि क्षेत्र, मुख्यगरी धान रोपाइँको चटारोमा रहेका देशभरका हजारौँ किसानहरूका लागि भने एक प्रकारको महत्त्वपूर्ण राहत प्रदान गरेको छ।
बिहीबार काठमाडौंसहित विभिन्न जिल्लामा भारी वर्षा भएको छ । पछिल्लो २४ घण्टामा सबैभन्दा बढी कञ्चनपुरको दोधारा चाँदनीमा १७५ मिलिमिटर वर्षा भएको छ । जल तथा मौसम विज्ञान विभागका अनुसार पछिल्लो अभिलेखअनुसार कञ्चनपुरपछि कपिलवस्तुमा ११८ मिलिमिटर वर्षा भएको छ ।
काठमाडौंमा पनि भारी नजिक वर्षा भएको छ । विभागका अनुसार काठमाडौंको नागर्जुन क्षेत्रमा ४६ दशमलव दुई मिलिमिटर वर्षा भएको छ । त्यस्तै सुन्दरीजलमा ४२ दशमलव आठ, कपन र बबरमहल क्षेत्रमा ३५,३५ र बूढानीलकण्ठमा १५ मिलिमिटर वर्षा भएको छ ।
ललितपुर र भक्तपुरमा भने मध्यम मात्रै वर्षा भएको विभागका सूचना अधिकारी दिनकर कायस्थले जानकारी दिए । उनका अनुसार कास्की र दाङमा पनि भारी वर्षा भएको छ । अविरल वर्षाका कारण देशका प्रमुख नदी प्रणालीहरू लगायत कोशी, नारायणी, कर्णाली र यसका सहायक नदीहरूमा जलस्तर उल्लेख्य रूपमा बढ्न सक्ने जल तथा मौसम विज्ञान विभागले जनाएको छ।
पहाडी भू–भागका भिरालो जमिनमा पहिरो जाने, सुख्खा पहिरो खस्ने र तराईका होचा तथा नदी तटीय क्षेत्रहरूमा डुबानको समस्या गम्भीर बन्न सक्ने उच्च जोखिम रहेको छ। तसर्थ, यात्रा गर्दा, कृषिकर्ममा निस्कँदा वा नदी छेउछाउमा बसोबास गर्ने सम्पूर्ण सर्वसाधारण नागरिकलाई मौसमको जानकारी अद्यावधिक राख्न र आवश्यक पूर्वतयारीसहित विशेष सतर्कता अपनाउन हार्दिक अपिल गरिएको छ।
