१७ चैत , काठमाण्डौ ।
विभिन्न माध्यम प्रयोग गरी क्याम्बोडियामा लगेर अलपत्र पारिएका १२ जना नेपाली नागरिकको उद्धार गरी स्वदेश फर्काइएको तथा श्रमिकको स्वास्थ्य तथा सुरक्षाका लागि कार्यस्थलमा तापक्रमसम्बन्धी नयाँ मापदण्ड लागू गरिएको छ।बैंककस्थित नेपाली दूतावासका अनुसार थाइल्याण्ड सरकारसँगको सहकार्यमा उनीहरूलाई सुरक्षित रूपमा उद्धार गरी नेपाल ल्याइएको हो।
पछिल्ला दिनहरूमा दक्षिण–पूर्वी एसियाली मुलुकहरूमा नेपालीहरूलाई मानव बेचबिखन तथा अनलाइन ठगीजस्ता अवैध गतिविधिमा संलग्न गराउने घटनाहरू बढ्दै गएका छन्, जसका कारण उद्धार कार्यलाई तीव्रता दिइएको दूतावासले जनाएको छ।
दूतावासका अनुसार क्याम्बोडियामा पुगेका केही नेपालीहरूलाई अनलाइन ठगी, साइबर अपराध लगायतका गैरकानुनी काममा जबर्जस्ती संलग्न गराइएको र कतिपयले भिसा अवधि नाघेर बसिरहेको जानकारी प्राप्त भएको थियो। यस्तो जोखिमपूर्ण अवस्थामा परेका नेपाली नागरिकहरूको पहिचान गरी उनीहरूलाई सुरक्षित रूपमा उद्धार गरेर स्वदेश फर्काउने कार्य निरन्तर भइरहेको दूतावासले स्पष्ट पारेको छ।
समस्यामा परेका नेपालीहरूलाई तत्काल सम्पर्कमा आउन दूतावासले आग्रह गरेको छ। साथै, वैदेशिक रोजगारीका नाममा विभिन्न प्रलोभनमा नपर्न, आधिकारिक प्रक्रिया पूरा गरेर मात्र विदेश जान र आवश्यक कागजात तथा श्रम स्वीकृति लिएर मात्र यात्रा गर्न दूतावासले पुनः सचेत गराएको छ।
सामाजिक सञ्जालमा फैलिने भ्रमपूर्ण सूचना र आकर्षक प्रस्तावहरूबाट सचेत रहन पनि सबैलाई अनुरोध गरिएको छ। साथै नेपाल सरकारले तोकेको मापदण्डअनुसार श्रम स्वीकृति लिएर मात्र वैदेशिक रोजगारीमा जानुपर्ने व्यवस्था रहेको छ।
छिटो र धेरै आम्दानी हुने प्रलोभनमा परी क्याम्बोडिया, लाओस, म्यानमार, थाइल्याण्डजस्ता देशहरूमा भ्रमणको बहाना बनाएर काम गर्न जानु जोखिमपूर्ण हुनसक्ने भन्दै दूतावासले विशेष सावधानी अपनाउन आग्रह गरेको छ। यसैबीच, सरकारले श्रमिकहरूको स्वास्थ्य तथा सुरक्षालाई मध्यनजर गर्दै कार्यस्थलमा तापक्रमसम्बन्धी नयाँ मापदण्ड लागू गरेको छ।
श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालयबाट स्वीकृत उक्त मापदण्डले विभिन्न प्रकारका कामका लागि अधिकतम तापक्रमको सीमा निर्धारण गरेको छ। श्रम तथा व्यवसायजन्य सुरक्षा विभागले जारी गरेको निर्देशिका अनुसार सामान्यतया बसेर वा उभिएर गरिने हल्का काम तथा मेसिन नियन्त्रणका लागि अधिकतम तापक्रम ३२.२ डिग्री सेल्सियस तोकिएको छ ।
त्यस्तै, सामान सार्ने वा निरन्तर हात–पाखुरा प्रयोग गर्नुपर्ने कामका लागि ३०.६ डिग्री सीमा निर्धारण गरिएको छ।यस्तै, खन्ने, बोक्ने वा धकेल्ने जस्ता मध्यम स्तरका शारीरिक परिश्रम हुने कामका लागि अधिकतम तापक्रम २८.९ डिग्री तोकिएको छ भने अत्यधिक शारीरिक श्रम आवश्यक पर्ने तीव्र गतिका कामका लागि २६.९ डिग्री सेल्सियसभन्दा बढी हुन नहुने व्यवस्था गरिएको छ।
यदि कार्यस्थलको तापक्रम तोकिएको मापदण्डभन्दा माथि पुगेको पाइएमा रोजगारदाताले आवश्यक नियन्त्रणात्मक उपायहरू अवलम्बन गर्नुपर्नेछ। यसमा व्यक्तिगत सुरक्षा सामग्रीको प्रयोग, कामदारहरूको पालो प्रणाली (रोटेसन), पर्याप्त विश्रामको व्यवस्था तथा कार्य वातावरण सुधारजस्ता उपायहरू समावेश गरिएका छन्।
उक्त मापदण्डको पालना नगरेमा प्रचलित कानुनअनुसार कारबाही गरिने चेतावनी विभागले दिएको छ। सरकारले श्रमिकहरूको स्वास्थ्य, सुरक्षा र कार्यक्षमता सुनिश्चित गर्न यस्तो मापदण्ड कार्यान्वयनमा ल्याएको बताइएको छ।
