१९ चैत , काठमाण्डौ।
इन्डोनेसियाको मोलुका टापुलाई केन्द्रविन्दु बनाएर आज बिहान ७.४ म्याग्निच्युडको शक्तिशाली भूकम्प गएको छ। भूकम्पपछि तनि देशमा सुनामीको चेतावनी जारी गरिएको यो खबरसहित हामी नेपाल टाइम्स अनलाइन टेलिभिजनमा उपस्थित भएका छौं ।
भूकम्पपछि शक्तिशाली पराकम्पनहरु आइरहेको अन्तराष्ट्रिय संचारमाध्यामहरुले जनाएका छन् भने यसको धक्का जापानसम्म महसुस गरिएको छ । अमेरिकी भूगर्भ सर्वेक्षणका अनुसार सुरुमा ७.८ म्याग्निच्युड मापन गरिएको यो भूकम्प स्थानीय समय अनुसार बिहान ६ः४८ बजे गएको हो।
भूकम्पको केन्द्रविन्दु पर्यटकीय र ऐतिहासिक सहर टर्नेटबाट करिब १२० किलोमिटरको दूरीमा रहेको बताइएको छ । यस प्राकृतिक विपत्ति लगत्तै हवाईस्थित सुनामी चेतावनी केन्द्रले भूकम्पको केन्द्रविन्दुबाट एक हजार किलोमिटर क्षेत्रभित्र पर्ने इन्डोनेसिया, फिलिपिन्स र मलेसियाका तटीय क्षेत्रहरूमा सुनामी आउन सक्ने सम्भावना रहेको भन्दै सतर्कता अपनाउन निर्देशन दिएको छ।
भूकम्पको धक्का जापानसम्म महसुस गरिएको छ भने जापानी मौसम विज्ञान एजेन्सीले आफ्ना केही समुद्री तटहरूमा पानीको सतहमा सामान्य परिवर्तन हुन सक्ने चेतावनी जारी गरेको छ। भूकम्पका कारण हालसम्म उत्तर सुलावेसीको मिनाहासा क्षेत्रमा एक ७० वर्षीया वृद्धाको घर भत्किएर पुरिँदा मृत्यु भएको पुष्टि भएको छ।
उद्धार टोलीले सार्वजनिक गरेका भिडियोहरूमा मनाडो सहरमा ठूला भवनहरू भत्किएका र फर्निचरहरू सडकमा छरपस्ट भएको दृश्य देखिन्छ। राष्ट्रिय खेलकुद समितिको कार्यालय भवन नराम्ररी क्षतिग्रस्त भएको छ भने स्थानीय बासिन्दाहरू भत्किएका संरचना हेर्दै चिच्याइरहेको देख्न सकिन्छ।
मुख्य भूकम्पपछि ५.५ र ५.२ म्याग्निच्युडका दुईवटा पराकम्प आइसकेका छन् भने थप शक्तिशाली पराकम्पहरू आउन सक्ने राष्ट्रिय भूगर्भ एजेन्सीले चेतावनी दिएको छ। अधिकारीहरूले तटीय क्षेत्र र पहिरो जान सक्ने भीरपाखाबाट टाढै रहन सर्वसाधारणलाई अपिल गरेका छन्।
इन्डोनेशिया २८ करोडभन्दा बढी जनसंख्या भएको विशाल द्वीपसमूह हो, जहाँ बारम्बार भूकम्प आउने गर्छन् । यसको मुख्य कारण यो देश प्रमुख भूकम्पीय फॉल्ट लाइनमा अवस्थित हुनु हो। प्रशान्त महासागर क्षेत्रको ‘रिङ अफ फायर’ अर्थात् ज्वालामुखी र फॉल्ट लाइनहरूको घेराभित्र पर्ने भएकाले यहाँ प्रायः भूकम्प र ज्वालामुखी विस्फोट भइरहन्छन् ।
सन् २०२२ मा पश्चिम जाभाको सियानजुर सहरमा आएको ५.६ म्याग्निच्युडको भूकम्पमा कम्तीमा ६०२ जनाको ज्यान गएको थियो । यो सन् २०१८ मा सुलावेसीमा आएको भूकम्प र त्यसपछि आएको सुनामीपछि इन्डोनेशियामा आएको सबैभन्दा घातक भूकम्प मानिन्छ, जसमा ४,३०० भन्दा बढी मानिसले ज्यान गुमाएका थिए।
त्यसैगरी, सन् २००४ मा हिन्द महासागरमा आएको अत्यन्त शक्तिशाली भूकम्पले ठूलो सुनामी निम्त्याएको थियो। उक्त विपत्तिमा एक दर्जनभन्दा बढी देशमा २ लाख ३० हजारभन्दा बढी मानिसको मृत्यु भएको थियो, जसमा अधिकांश इन्डोनेशियाको आचे प्रान्तका बासिन्दा थिए।
