३ भदौ , काठमाण्डौ ।
युक्रेनको उत्तरपूर्वी खार्किभ क्षेत्रमा रुसी सेनाद्वारा गरिएको भीषण रकेट आक्रमणमा परी कम्तीमा १० जना सर्वसाधारणले अकालमै ज्यान गुमाएका छन् भने अन्य १७ जना गम्भीर रूपमा घाइते भएका छन्। युक्रेनी सेनाले चार वर्षभन्दा बढी समयअघि मस्कोले युक्रेनमाथि आक्रमण सुरु गरेयताकै सबैभन्दा ठूलो ड्रोन आक्रमणमध्ये एक गर्दै रुसमाथि करिब ८ सय ड्रोन प्रहार गरेको अधिकारीहरूले मंगलबार बताएका छन्।
यसअघि यस्तै ठूलो आक्रमण भएको दुई दिनपछि युक्रेनले पुनः ठूलो संख्यामा ड्रोन प्रहार गरेको हो। युक्रेनी उच्च अधिकारीहरू तथा राजनीतिक नेतृत्वले यस घृणित र अमानवीय हमलाको कडा प्रतिकार गर्ने दृढता व्यक्त गर्दै अन्तर्राष्ट्रिय समुदायलाई यसबिरुद्ध थप कूटनीतिक, आर्थिक तथा सामरिक दबाब बढाउन जोडदार आह्वान गरेका छन्।
खार्किभ क्षेत्रका गभर्नर ओलेग सिनेगुबोभको आधिकारिक विवरण अनुसार, रुसी सीमाबाट करिब ४० किलोमिटर मात्रको सामरिक दूरीमा अवस्थित शान्त र रमणीय पेचेनिगी गाउँलाई प्रत्यक्ष रूपमा लक्षित गरी उक्त घातक रकेट प्रहार गरिएको थियो।
सामाजिक सञ्जालमार्फत प्रारम्भिक विवरण सार्वजनिक गर्दै उनले यस आक्रमणमा परी १० जनाले घटनास्थलमै वा अस्पताल लैजाने क्रममा प्राण त्यागेको र १७ जना विभिन्न प्रकारका गम्भीर चोटपटकसहित घाइते भएको पुष्टि गरेका छन्।
आक्रमणको खबर प्राप्त हुनासाथ उद्धारकर्मीहरूले घाइतेहरूलाई तत्काल नजिकैका अस्पतालहरूमा पु¥याएका थिए जहाँ उनीहरूको सघन उपचार जारी छ भने कतिपय घाइतेहरूको अवस्था अझै पनि चिन्ताजनक रहेको स्थानीय चिकित्साकर्मीहरूले जानकारी दिएका छन्।
दुवै देशबीच लामो दूरीका हवाई आक्रमण तीव्र बन्दै गएको छ। पूर्वी र दक्षिणी युक्रेनमा करिब १ हजार २५० किलोमिटर लामो युद्धमोर्चामा ठूलो संख्यामा ड्रोन र जमिनमा प्रयोग हुने रोबोटका कारण सैनिकको आवतजावत कठिन बनेको छ। विश्लेषकहरूका अनुसार युद्धभूमिमा भने कुनै पनि पक्षले उल्लेखनीय प्रगति गर्न सकेको छैन।
गत एक वर्षमा युक्रेनले आफ्नै देशमा उत्पादन गरिएका लामो दूरीका ड्रोन विकास गरी रुसको भित्री भूभागसम्म आक्रमण गर्न प्रयोग गर्दै आएको छ। युक्रेनको ड्रोन प्रविधिले विश्वभरका सरकार र रक्षा सामग्री उत्पादकहरूको समेत ध्यान आकर्षित गरेको छ।
युक्रेनी अधिकारीहरूको उद्देश्य रुसी जनतालाई युद्धको असर प्रत्यक्ष महसुस गराउनु र रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनलाई शान्ति वार्ताका लागि दबाब दिनु रहेको बताइएको छ। तर पुटिनले भने युद्ध रोक्ने कुनै संकेत देखाएका छैनन्।
युक्रेनका विदेशमन्त्री आन्द्रिय सिबिहाले सामाजिक सञ्जाल एक्समा लेख्दै भनेका छन्, “पुटिनले युक्रेनका यथार्थपरक युद्धविराम प्रस्ताव स्वीकार गरी रक्तपात अन्त्य गर्नुको सट्टा युद्ध लम्ब्याइरहेका छन्।” रुसको रक्षा मन्त्रालयका अनुसार रातभर रुसी वायु रक्षा प्रणालीले विभिन्न क्षेत्रमा, साथै रुसले कब्जा गरेको क्रिमिया तथा ब्ल्याक सी र आजोभ सागरमाथि गरी ७९१ वटा युक्रेनी ड्रोनलाई रोकेको थियो।
एसोसिएटेड प्रेसको तथ्यांकअनुसार यो सन् २०२५ जनवरीयताकै दोस्रो ठूलो ड्रोन आक्रमण हो। मस्को क्षेत्रतर्फ मात्रै ६ सयभन्दा बढी युक्रेनी ड्रोन उडेका थिए। मस्कोका मेयर सर्गेई सोबियानिनका अनुसार तीमध्ये १८० वटा ड्रोन खसालिएको थियो। घटनामा कुनै मानवीय क्षति वा ठूलो भौतिक क्षति नभएको अधिकारीहरूले बताएका छन्।
युक्रेनले रुसी वायु रक्षा प्रणालीलाई ठूलो संख्यामा ड्रोन प्रयोग गरी एकैपटक दबाबमा पार्ने रणनीति अपनाउँदै आएको छ। राजधानी मस्कोलाई घेरेको क्षेत्रमा भने तीन जना घाइते भएको क्षेत्रीय गभर्नर आन्द्रे भोरोब्योभले बताएका छन्।
युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमर जेलेन्स्कीले यो आक्रमणले रुसी सेनाले जानिजानी सर्वसाधारण जनतालाई मुख्य निशाना बनाइरहेको भन्ने कुरालाई थप प्रष्ट पार्दै यसको घोर भर्ना गरेका छन्। उनका अनुसार यो रकेट हमला कुनै पनि प्रकारको सैन्य शिविर, ब्यारेक वा रणनीतिक मोर्चामा नभई सर्वसाधारणहरूको अत्यधिक चहलपहल हुने एक व्यस्त चौबाटो र बजार क्षेत्रमा भएको हो।
उक्त लक्षित क्षेत्रमा दैनिक उपभोग्य वस्तु पाइने पसलहरू, हुलाक कार्यालय तथा सयौं मानिसहरूको बाक्लो बसोबास भएका आवासीय अपार्टमेन्टहरू रहेका कारण मानवीय क्षति अत्यधिक हुन पुगेको छ।
रुसी आक्रमणबाट पूर्ण रूपमा ध्वस्त भएका ठूला भवनहरूको भग्नावशेषबाट थप मानिसहरू च्यापिएको हुन सक्ने आशङ्कामा खोजी कार्य अझै पनि जारी राखिएको छ।घटनास्थलबाट युक्रेनी आपत्कालीन सेवा, सुरक्षाकर्मी तथा स्थानीय स्वयम्सेवकहरूले सार्वजनिक गरेका दर्दनाक दृश्यहरूले जो सुकैको मन पग्लन्छ ।
उद्धारकर्मीहरू आफ्नो ज्यानको बाजी लगाएर धुवाँले ढाकिएको भग्नावशेषमा खोज तथा उद्धार कार्यमा तल्लीन रहेको प्रष्ट देख्न सकिन्छ । आक्रमणको प्रचण्ड विष्फोटनको शक्ति यति शक्तिशाली थियो कि आसपासका ठूला र बलिया आवासीय भवनहरू पनि भत्किएर ख्यान्डहरमा परिणत भएका छन् भने दुर्घटनास्थलमा कालो धुवाँको बाक्लो मुस्लो आकाशमा फैलिएको छ।
यसका अतिरिक्त, सडक किनारमा पार्क गरिएका तथा गुडिरहेका थुप्रै निजी कार, मोटसाइकल तथा व्यावसायिक सवारीसाधनहरूमा समेत भिषण आगलागी भई ती पूर्ण रूपमा जलेर खरानीमा परिणत भएका छन्।यसै सन्दर्भमा, राष्ट्रपति जेलेन्स्कीले युक्रेनले यस क्रूर र विध्वंसकारी रुसी आक्रमणको सशक्त, निर्णायक र कडा जवाफ दिने स्पष्ट चेतावनी दिएका छन्।
उनले केवल युक्रेनको राष्ट्रिय सेना मात्र नभई अन्तर्राष्ट्रिय साझेदार राष्ट्रहरूले पनि रुसमाथि राजनीतिक तथा आर्थिक प्रतिबन्धहरूको दबाब व्यापक रूपमा बढाएर युक्रेनको सार्वभौमसत्ता, अखण्डता र सुरक्षाको पक्षमा दृढतापूर्वक उभिनुपर्नेबेला आएको जोड दिएका छन्।
सामाजिक सञ्जालमार्फत आफ्नो कडा धारणा व्यक्त गर्दै उनले भनेका छन् कि हामी हर हालतमा यो रुसी आक्रामकताको गतिलो र कडा जवाफ दिनेछौँ, तर यसका लागि सहयोगी मित्र राष्ट्रहरूले पनि रुसलाई तह लगाउन आफ्ना कूटनीतिक तथा सामरिक कदमहरूलाई अझै तीव्र र प्रभावकारी बनाउनु अति आवश्यक छ।
भौगोलिक तथा रणनीतिक रूपमा खार्किभ क्षेत्र अत्यधिक संवेदनशील मानिन्छ र यस क्षेत्रका केही भूभागहरू अझै पनि रुसी सेनाको प्रत्यक्ष नियन्त्रण तथा प्रभावमा रहेका छन्। सन् २०२२ को फेब्रुअरी महिनाको अन्त्यदेखि रुसले छिमेकी राष्ट्र युक्रेनमाथि पूर्णस्तरको सैन्य आक्रमण सुरु गरेदेखि नै यो खार्किभ क्षेत्र निरन्तर रूपमा रुसी हमलाको मुख्य र प्रमुख निशाना बन्दै आएको छ।
युद्धको लामो अवधि बितिसक्दा पनि नागरिक बस्तीमाथिको अन्धाधुन्ध आक्रमण रोकिएको छैन, जसले गर्दा यहाँका स्थानीय बासिन्दाहरू वर्षौंदेखि निरन्तर त्रासमा र आफ्नो ज्यान जोखिममा राखेर जीवन बिताउन बाध्य छन्।
यसैबीच, संयुक्त राष्ट्रसङ्घ लगायतका अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरूले पनि रुस–युक्रेन युद्धमा पछिल्ला महिनाहरूमा नागरिक हताहत तथा जनधनको अपूरणीय क्षति अघिल्ला वर्षहरूको तुलनामा उच्च तहमा पुगेको उल्लेख गरेक छन् ।
संयुक्त राष्ट्रसङ्घ र विश्वका विभिन्न मानवतावादी संस्थाहरूले युद्धरत सबै पक्षहरूलाई अन्तर्राष्ट्रिय मानवीय कानूनको पूर्ण पालना गर्न र जुनसुकै अवस्थामा पनि सर्वसाधारण नागरिकहरूको जीवनको रक्षा सुनिश्चित गर्न आग्रह गरेका छन्।
