१० असोज , काठमाण्डौ ।
केही दिनदेखि लगातार भइरहेको वर्षाका कारण सप्तकोशी नदीमा पानीको बहाव तीव्र रूपमा बढेको छ। नदीको जलसतह बढ्दै गएपछि कोशी ब्यारेजका ४३ वटा ढोका खोलिएका छन्। शनिबार बिहान ६ बजेपछि गरिएको मापनअनुसार कोशी ब्यारेजमा पानीको बहाव प्रतिसेकेन्ड ३ लाख १६ हजार ७ सय ९५ क्युसेक पुगेको छ।
नदीमा पानीको बहाव निरन्तर बढ्दै गएपछि ब्यारेजका थप ढोका खोलिएको हो। सप्तकोशीमा पानीको सतह बढेसँगै ब्यारेज क्षेत्रमा उच्च सतर्कता अपनाइएको छ। ब्यारेजमा जलसतह बढेपछि जोखिमको सङ्केतस्वरूप पश्चिमतर्फ रातो बत्ती बाल्ने व्यवस्था छ।
पछिल्लो मापनअनुसार पानीको बहाव उच्च भएपछि ब्यारेज क्षेत्रमा रातो बत्तीमार्फत जोखिमको सङ्केतसमेत दिइएको छ। कोशी नदीमा पानीको बहाव बढ्ने क्रम शुक्रबारदेखि नै तीव्र बनेको थियो। शुक्रबार बिहान १० बजे गरिएको मापनमा कोशी ब्यारेजमा प्रतिसेकेन्ड १ लाख ९८ हजार २ सय २० क्युसेक पानीको बहाव थियो।
त्यसपछि ब्यारेजका २५ वटा ढोका खोलिएका थिए। पानीको बहाव थप बढ्दै गएपछि दिउँसो १ बजे प्रतिसेकेन्ड २ लाख २९ हजार ९ सय ६० क्युसेक पुगेको थियो। त्यसपछि थप पाँचवटा ढोका खोल्दै ३० वटा ढोका सञ्चालनमा ल्याइएको थियो।
दिउँसो २ बजे पानीको बहाव फेरि बढेर प्रतिसेकेन्ड २ लाख ४० हजार ५ सय ५५ क्युसेक पुगेपछि ब्यारेजका ३१ वटा ढोका खोलिएको थियो। तर वर्षा नरोकिएपछि सप्तकोशीमा पानीको बहाव थप बढ्दै गएको हो। शनिबार बिहानसम्म आइपुग्दा पानीको बहाव प्रतिसेकेन्ड ३ लाख १६ हजार ७ सय ९५ क्युसेक पुगेपछि ४३ वटा ढोका खोलिएका छन्।
यसले पछिल्लो २४ घण्टामा सप्तकोशीको जलसतहमा उल्लेख्य वृद्धि भएको देखाएको छ। बुधबार रातिदेखि लगातार भइरहेको वर्षाका कारण कोशी नदीमा पानीको बहाव बढेको हो। नदीको माथिल्लो तटीय क्षेत्रमा समेत वर्षा भइरहेको र वर्षा हुने क्रम जारी रहेकाले जलसतह अझै बढ्न सक्ने सम्भावना रहेको छ।
सप्तकोशीको जलसतह बढेपछि नदी आसपासका बस्तीमा जोखिम बढ्न सक्ने भएकाले स्थानीय प्रशासनले सर्वसाधारणलाई विशेष सावधानी अपनाउन आग्रह गरेको छ। विशेषगरी नदीको तटीय क्षेत्रमा बसोबास गर्ने नागरिकलाई सुरक्षित स्थानमा रहन भनिएको छ।
नदीको बहाव बढिरहेका बेला माछा मार्न, दाउरा सङ्कलन गर्न वा अन्य कामका लागि नदीको किनारमा जान जोखिमपूर्ण हुने भएकाले त्यस्ता गतिविधि नगर्न प्रशासनले आग्रह गरेको छ।
नदीमा पानीको बहाव बढ्दा सामान्य अवस्थामा सुरक्षित देखिएका नदीकिनारका स्थानसमेत जोखिमपूर्ण बन्न सक्ने भएकाले बालबालिका, ज्येष्ठ नागरिक तथा अन्य सर्वसाधारणलाई नदी आसपास जान नदिन प्रशासनले आग्रह गरेको छ।
कोशी ब्यारेजमा पानी निकासका लागि ५२ वटा मूल ढोका रहेका छन्। यसबाहेक चारवटा नहरका ढोका छन्। गरी ब्यारेजमा जम्मा ५६ वटा ढोका रहेका छन्। नदीमा पानीको बहाव बढ्दै जाँदा आवश्यकताअनुसार ब्यारेजका ढोका खोल्ने गरिएको छ। ब्यारेजमा पानीको बहाव बढेपछि ढोका खोल्दै नदीको पानीलाई सुरक्षित रूपमा निकास गर्ने प्रयास गरिन्छ।
पछिल्लो समय सप्तकोशीमा पानीको बहाव लगातार बढिरहेकाले ब्यारेजको अवस्था र नदीको जलसतहलाई निरन्तर निगरानीमा राखिएको छ। लगातारको वर्षासँगै नदीको बहाव बढिरहेकाले सप्तकोशी आसपासका बासिन्दालाई उच्च सतर्कता अपनाउन आग्रह गरिएको छ।
नदीमा अचानक पानीको मात्रा बढ्न सक्ने भएकाले नदी किनार तथा तटीय क्षेत्रमा अनावश्यक आवतजावत नगर्न प्रशासनले अनुरोध गरेको छ। वर्षाका कारण नदी तथा खोलामा पानीको बहाव बढ्ने, तटीय क्षेत्र कटान हुने र कतिपय स्थानमा डुबानको जोखिमसमेत बढ्न सक्ने भएकाले स्थानीय बासिन्दाले समयमै सावधानी अपनाउन आवश्यक छ।
प्रशासनले नदीको अवस्था हेरेर जोखिममा रहेका बस्तीका नागरिकलाई सुरक्षित स्थानतर्फ जान आग्रह गर्न सक्ने भएकाले स्थानीय तह र सुरक्षा निकायबाट जारी हुने सूचनालाई ध्यान दिनसमेत आग्रह गरिएको छ।
अहिले सप्तकोशीमा पानीको बहाव उच्च रहेकाले नदीको अवस्था सामान्य नभएसम्म जोखिमपूर्ण क्षेत्रमा नजान र नदीको किनारमा गएर पानीको अवस्था हेर्ने वा फोटो खिच्ने जस्ता गतिविधि नगर्नसमेत स्थानीयलाई सचेत गराइएको छ।
लगातारको वर्षा र नदीमा बढ्दो पानीको बहावका कारण सप्तकोशी आसपासको क्षेत्र अहिले उच्च सतर्कताको अवस्थामा पुगेको छ। वर्षा अझै जारी रहेमा नदीको जलसतह थप बढ्न सक्ने भएकाले आगामी केही घण्टा तटीय क्षेत्रका बासिन्दाका लागि महत्वपूर्ण हुने देखिएको छ।
