७ मंसिर, काठमाडौँ ।
चालु आर्थिक वर्ष २०७६/७७ मा ११ सय मेगावाटका ३० जलविद्युत आयोजना ग्रिडमा जोडिने भएका छन् । विद्युत विकास विभागको तथ्याङ्क अनसार चालु आवभित्र ११ सय २५ मेगावाटका ३० आयोजनाहरुको निर्माण सम्मपन्न भई राष्ट्रिय प्रसारण लाइनमा जोडिने भएका हुन् ।
विद्युत विकास विभागले ५५६ मेगावाटको माथिल्लो तामाकोशी, १११ मेगावाटको रसुवागढी, १४.८ मेगावाटको माथिल्लो सान्जेन र निजी क्षेत्रका आयोजनाहरुबाट चालु आवमा करिब ११ सय २५ मेगावाट विद्युत प्रणालीमा थपिने गरी काम भइरहेको जनाएको छ ।
यस्तै निर्माणाधीन अवस्थामा रहेका आयोजनाहरुमा ४० मेगावाटको खानीखोला, २७ मेगावाटको दोर्दीखोला, ४२ मेगावाटको मिस्त्रीखोला, ८२ मेगावाटको तल्लो सोलु, २३.३ मेगावाटको तल्लो सोलु जलविद्युत आयोजनाहरु रहेका छन् । यी आयोजनाहरु कुनै निर्माण सम्पन्न गरिसकेका छन् भने कुनै आयोजना निर्माणको अन्तिम चरणमा छन् ।
देशभर निर्माधिन आयोजनाहरुबाट उक्त बिजुली उत्पादन भएमा हालसम्मकै सबैभन्दा बढी बिजुली उत्पादन हुने विभागले जनाएको छ । विभिन्न २४ वटा सरकारी तथा नीजि जलविद्युत आयोजना निर्माणधीन रहेकोले चालु आवमा उक्त क्षमताको बिजुली आउने उल्लेख छ । निर्माणाधीन आयोजनाहरुबाट एक वर्षभित्र सम्पन्न गरी विद्युत उत्पादन शुरु गर्ने विद्युत विकास विभागका महानिर्देशक नविनराज सिंहले बताए ।
निर्माणाधीन आयोजनाहरु एक वर्षभित्र पूरा भए चालु आव भित्रै २२ सय मेगावाट विद्युत नेपालमा उत्पादन हुनेछ । हाल नेपालले भारतबाट बिजुली आयात गरेर लोडसेडिङ हटाइएको छ । निर्माणाधीन आयोजना निर्धारित समयमै पूरा नभएको अवस्थामा नेपालले यसै वर्षबाट बढी भएको बिजुली उल्लेख्य मात्रामा निर्यात गर्ने उल्लेख छ । यस वर्ष थप हुने आयोजनाहरु संख्यात्मक रुपमा नीजि क्षेत्रका धेरै छन् ।
उत्पादन अनुमति जारी भई निर्माणको विभिन्न चरणमा रहेका आयोजना २०९ वटा छन् । यी आयोजनाको बिजुली उत्पादन क्षमता ७ हजार ९ सय ७२ मेगावाट छ । यसै गरी उत्पादन अनुमतिका लागि निवेदन दिएका दुई हजार ५ सय ६३ मेगावाटका आयोजना ३७ आयोजनाहरु रहेका छन् ।
सर्वेक्षेण अनुमति जारी भएका १७ हजार ८ सय ७६ मेगावाटका २ सय ८६ आयोजना छन् । २ हजार ५ सय ६३ मेगावाटका २८ आयोजनाले सर्वेक्षणको निम्ति दरखास्त दिएको विद्युत विकास विभागको तथ्याङ्कले देखाएको छ ।
गत आर्थिक वर्ष २०७५÷७६ मा पनि नेपाल सरकारले २० वटा जलविद्युत आयोजनाहरुबाट २ सय ८७ मेगावट विद्युत उत्पादन गर्ने लक्ष्य लिएको थियो तर लक्ष्य लिए अनुसारको उत्पादन भएको थिएन । गत आर्थिक वर्ष २०७५÷०७६ को असार मसान्तसम्ममा नेपाल सरकारले १ सय ४३ मेगावाट विद्युत उत्पादन गरि राष्ट्रिय प्रसारण लाईनमा जोडेको छ । हालसम्म करिब ११ सय विद्युत राष्ट्रिय प्रसारण लाइनमा जोडिएको छ ।
