१० कार्तिक, एजेन्सी ।
एक चिनियाँ समुद्री जासूस जहाज हालै चेन्नई नजिकै भेटिएको छ। यो जहाजको नाम Xi Yan 6 हो। यो जहाजले विगत एक महिनादेखि हिन्द महासागरमा जासुसी कार्य गरिरहेको छ । चीनको सियान ६ जहाज अक्टोबर १२ मा चेन्नईबाट २७० समुद्री माइल पूर्वमा भेटिएको थियो।
चिनियाँ जासूस जहाज रहेको स्थानबाट भारतीय नौसेनाको पूर्व कमाण्ड मुख्यालयले विशाखापट्टनम र अण्डमान निकोबारमा उपस्थित तीन सेनाको थिएटर कमाण्डको जासुसी गर्न सकिजै सकिने भारतीय संचारमाध्यामहरुले उल्लेख गरेका छन् । चीनको सरकारी सञ्चारमाध्यमले शी यान ६ जहाजलाई वैज्ञानिक अनुसन्धान पोत भन्छन्, तर यो जासुस जहाज हो।
६० जना चालक दलको यो जहाजले समुन्द्रविज्ञान, सामुद्रिक भूविज्ञान र सामुद्रिक पारिस्थितिकी प्रयोग गर्न सक्छ। चीनको यो सर्वेक्षण पोतले समुद्रीतटको नक्साङ्कन, समुद्रमुनिको वातावरणको रूपरेखा बुझ्न हाइड्रोलोजिकल डाटा रेकर्ड गर्ने, समुद्रमुनिका तारहरूबाट गुप्तचर सङ्कलन गर्ने, क्षेप्यास्त्र प्रहारको टेलिमेट्री डाटा रेकर्ड गर्ने जस्ता गतिविधिहरू गर्न सक्छ।
चीनले हिन्द महासागरमा आफ्नो प्रयासलाई वैज्ञानिक प्रयोगको रूपमा वर्णन गर्दछ । यद्यपि भारत र अमेरिकाले यो दाबीलाई कहिल्यै स्वीकार गरेका छैनन्। चीनले हिन्द महासागरमा भारतलाई घेरा हाल्ने प्रयास गरिरहेको भारतीय संचारमाध्यामहरुले उल्लेख गरेका छन् । चीनले पाकिस्तानको ग्वादर र श्रीलंकाको हम्बनटोटा बन्दरगाह भारतविरुद्ध प्रयोग गरिरहेको छ ।
यी दुई बन्दरगाहबाट चिनियाँ जासुस जहाजले भारतको रेकिङ गरिरहेका छन् । उही समयमा, चीनको तेस्रो बन्दरगाह बंगलादेशमा अवस्थित चटगाउँ हो। चटगाउँ बन्दरगाह चिनियाँ कम्पनीले निर्माण गरेको हो । अहिले उसले यो बन्दरगाह पनि सञ्चालन गरिरहेको छ ।
विज्ञहरूले यी तीन बन्दरगाहलाई भारतलाई घेरिएको ‘मृत्युको त्रिकोण’ पनि भनेका छन्।गत वर्ष चिनियाँ जासुसी जहाज युआन वाङ ५ श्रीलंकाको दक्षिणी बन्दरगाह हम्बनटोटा पुगेको थियो। यो जासुसी जहाज स्याटेलाइट ट्र्याकिङ, रकेट निगरानी र अन्तरमहादेशीय ब्यालिस्टिक मिसाइल प्रक्षेपणका लागि प्रयोग गरिन्छ।
अमेरिकी रक्षा विभाग पेन्टागनले चिनियाँ जासुसी जहाजहरू चिनियाँ जनमुक्ति सेनाको रणनीतिक सहयोग बलले सञ्चालन गरेको दाबी गरेको छ। पछिल्लो समय भारतको प्रभाव क्षेत्रमा चिनियाँ सर्वेक्षण जहाजहरू सामान्य भइसकेका छन्।
