७ पुष , एजेन्सी ।
अमेरिकाले लाल सागरमा आफ्नै २ जना नेभी पाइलटमाथि गोली हानेको छ । यो घटनालाई अमेरिकाले ‘फ्रेन्डली फायर’ भनेको छ । अर्थात् अमेरिकाले भुलवश आफ्नै पाइलटलाई गोली हानेको हो । दुवै पाइलट जीवितै छन् ।
दुईमध्ये एक जनालाई सामान्य चोट लागेको बताइएको छ । तर यस घटनालाई लाल सागरमा स्थिति कति खतरनाक बन्दै गएको छ भन्ने रूपमा हेर्न थालिएको छ । इरान समर्थित हूथी विद्रोहीहरूले लाल सागरमा जहाजहरूमाथि लगातार हमला गरिरहेका छन् ।
अमेरिका र यूरोपेली सैन्य गठबन्धले यस क्षेत्रमा गस्ती गरिरहेका छन् । यसका कारण पनि तनाव बढ्दै गइरहेको छ । अमेरिकी सेनाको सेन्ट्रल कमान्डले बताएअनुसार गोलीबारीको समयमा हुथी विद्रोहीहरूलाई निशाना बनाएर हमला गरिएको थियो ।
यस घटनाबारे अमेरिकाले धेरै जानकारी शेयर गरेको छैन । घटनामा गोली लागेको एफ÷ए–१८ भर्खरै यूएसएस ह्यारी एस ट्रुम्यान एयरक्राफ्ट क्यारियरबाट उडेको थियो । सेन्ट्रल कमान्डलाई डिसेम्बर १५ मा टु«म्यान मध्य पूर्व छिरेको थाहा थियो ।
तर सो विमान र क्यारियर लाल सागर थियो भनेर खुलाइएको थिएन । युद्ध मैदानमा जहाज रडार र रेडियो सञ्चार दुबैसँग जोडिएको हुन्छ । यस्तोमा आफ्नै विमानलाई दुस्मनको विमान र मिसाइल भनेर कसरी सोचियो भन्नेबारे स्पष्ट बताइएको छ ।
यमनको राजधानी सानामा हुतीविरुद्ध सैन्य कारबाही गरेपछि सो घटना भएको अमेरिकी सेनाको सेन्ट्रल कमान्डले जनाएको छ । ‘यूएसएस ह्यारी ए ट्रुम्यान क्यारिअर स्ट्राइक ग्रुपमा रहेको यूएसएस गेट्टिसबर्ग नामक गाइडेड क्षेप्यास्त्र प्रहार गर्ने जहाजले झुक्किएर प्रहार गर्दा एफ÷ए १८ लाई लाग्यो, जुन ह्यारी एस ट्रयुम्यान विमानवाहक युद्धपोतबाट उड्दै थियो,’ वक्तव्यमा भनिएको छ ।
अमेरिकी सेनाले हुतीहरूले प्रहार गरेका कयौँ ड्रोन पनि खसाइएको बताएको छ । शनिबार हुतीहरूले प्रहार गरेको क्षेप्यास्त्रले इजरायलको तेल अभिभमा १६ जनालाई घाइते बनाएको थियो । सो क्षेप्यास्त्र रोक्ने प्रयास असफल भएको इजरायली सेनाको भनाइ छ ।
हुतीहरूले भने हाइपरसोनिक ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्र प्रहार गरिएको दाबी गरेका छन् । अमेरिकाले “फ्रेन्डली फायर“ का घटना विभिन्न सैन्य अपरेसन र युद्धमा अनुभव गरेको छ। द्वितीय विश्वयुद्धमा ठूलो संख्यामा फ्रेन्डली फायरका घटनाहरू भए, विशेषगरी नर्मान्डी आक्रमणजस्ता अपरेसनहरू भएका थिए ।
सिसिली आक्रमण (१९४३) मा अमेरिकी सेनाले आफ्नै लडाकु विमानहरूलाई गल्तीवश निशाना बनाएको थियो। यस्तै भियतनाम युद्धमा उष्णकटिबंधीय जंगल र जटिल भूगोलका कारण धेरै फ्रेन्डली फायरका घटनाहरू भएका थिए ।
अमेरिकी वायुसेनाले गल्तीले आफ्नै भूमि सेनालाई बम प्रहार गरेको केही घटना चर्चित रहेका छन्। अर्काे गल्फ युद्धमा फ्रेन्डली फायरका करिब ३० वटा प्रमुख घटनाहरू दर्ता गरिएका थिए। जहाँ २९ जना अमेरिकी सैनिक मारिएका थिए भने दर्जनौं घाइते भएका थिए ।
त्याहा गल्तीले आफ्नो साथीको ट्याङ्क र हेलिकप्टरलाई निशाना बनाइएको थियो। पछिल्लो . अफगानिस्तान र इराक युद्धमा पनि फ्रेन्डली फायरका घटनाहरू भएका छन्। २००४ मा, अमेरिकी वायुसेनाले गल्तीले आफ्नै साथी क्यानाडेली सैनिकमाथि बम प्रहार ग¥यो, जसमा ४ सैनिक मारिएका थिए ।
२०१७ मा, सिरियामा अमेरिकी सेनाले गल्तीले आफ्ना कुर्दिश सहयोगीलाई लक्षित गरेको थियो भने २०१९ मा अफगानिस्तानमा अमेरिकी सेनाले गल्तीले अफगान विशेष सुरक्षा बललाई आक्रमण गरेको थियो । जसमा केही अफगानी सैनिक मारिएका थिए ।
