५ चैत , काठमाण्डौ ।
प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा अप्रत्याशित पराजय व्यहोरेपछि कांग्रेस सभापति गगन थापाले नैतिक जिम्मेवारी लिँदै पदबाट राजीनामा दिएका छन् । केन्द्रीय कार्यसमिति बैठकको मिति तय भएलगत्तै सभापति थापाले उपसभापति विश्वप्रकाश शर्मालाई राजीनामा बुझाएका हुन् । तर, उनको राजीनामा पार्टीले सार्वजनिक गरेको छैन ।
भोलि ६ चैतमा बस्ने गरी बोलाइएको केन्द्रीय कार्यसमिति बैठकमा सभापतिको राजीनामाबारे औपचारिक रूपमा छलफल हुनेछ । राजीनामा दिने अधिकार र निर्णय सभापतिको हो, उहाँले दिनुभएको छ,’ पार्टीका एक पदाधिकारीले थापाको राजीनामा पुष्टि गर्दै भनेका छन्, ‘तर स्वीकृत गर्ने वा नगर्ने भन्ने विषय केन्द्रीय कार्यसमिति बैठकको अधिकार हो ।’
२७ देखि ३० पुससम्म भृकुटीमण्डपमा भएको कांग्रेस विशेष महाधिवेशनले थापाको नेतृत्वमा नयाँ केन्द्रीय कार्यसमिति चयन गरेको थियो । त्यसको वैधानिकतालाई लिएर तत्कालीन सभापति शेरबहादुर देउवा र कार्यवाहक सभापति पूर्णबहादुर खड्काले दायर गरेको रिट सर्वोच्चमा अहिले पनि विचाराधीन छ ।
तर विशेष महाधिवेशनको आयोजनामाथि नै असहमत नेताहरू नै नवनिर्वाचित सभापति थापाकै हस्ताक्षरमा निर्वाचनमा प्रतिस्पर्धा गरेका थिए । अहिले उनीहरु कांग्रेसमा २ सभापति रहेकै भन्ने अडानमा छन् । तत्कालीन सभापति देउवा र उनको समूहको असहमतिका बीच तत्कालीन महामन्त्रीको हैसियतमा रहेका थापा र शर्माले ५४ प्रतिशत महाधिवेशन प्रतिनिधिको हस्ताक्षरका आधारमा विशेष महाधिवेशन डाकेका थिए ।
पार्टी विधानले ४० प्रतिशत महाधिवेशन प्रतिनिधिले हस्ताक्षरसहित माग गरेमा तीन महिनाभित्र विशेष महाधिवेशन बोलाउनुपर्ने बाध्यात्मक व्यवस्था छ । यसअघि काठमाडौं–४ बाट निर्वाचित हुँदै आएका थापा यसपटक सर्लाही–४ बाट उम्मेदवार थिए । उनलाई रास्वपाका डा अमरेशकुमार सिंहले पराजित गरे ।
रास्वपाले झन्डै दुई तिहाइ सिट प्राप्त गर्दा दोस्रो भएको कांग्रेसले प्रत्यक्षमा १८ र समानुपातिकमा २० गरी ३८ सिट मात्रै प्राप्त गरेको छ । चुनावी नतिजापछि गगनमाथि नैतिक दबाब परेको थियो । तर पार्टीका विभिन्न तहका नेताहरुले राजीनामा नदिन सुझाव र दबाब दिँदै आएका थिए । नेपाली कांग्रेसले केन्द्रीय समिति बैठक डाकेको छ ।
बैठक चैत ६ गते शुक्रवार दिउँसो १ बजेका लागि बोलाइएको हो । पार्टी कार्यालय सानेपामा बस्ने बैठकमा केन्द्रीय कार्यसमितिका पदाधिकारी, सदस्य एवं प्रदेश सभापतिहरूको उपस्थितिका लागि अनुरोध गरिएको छ । यही बैठकले गगनको राजीनामा बारे निर्णय गर्नेछ । बैठकमा चुनावी समीक्षासहितका एजेण्डामा छलफल हुने बताइएको छ ।
केन्द्रीय कार्यसमिति विशेष महाधिवेशनबाटै निर्वाचित गगन अनुकुलको भएका कारण उनको राजीनामा स्वीकृत नहुने निश्चित देखिन्छ । निर्वाचनको परिणाम पार्टी प्रतिकूल आउनुलाई विशेष महाधिवेशन पक्षधर र विपक्षमा रहेका नेताहरू एक–अर्कामाथि दोष थोपरिरहेका छन् । निवर्तमान सभापति देउवा समूहले निर्वाचनमा असहयोग गरेको विशेष पक्षधरको दाबी छ ।
तर, देउवा समूह भने विशेष महाधिवेशनकै कारण पार्टीले निर्वाचनमा लज्जास्पद हार व्यहोर्नु परेकाले सभापति थापाले पदबाट राजीनामा दिनुपर्ने बताइरहेको छ ।देउवा नेतृत्वको कार्यसमितिमा प्रचार विभाग सम्हालेका नेता मीन विश्वकर्मा कांग्रेसमा दुई जना सभापति रहेको तर्क गरिरहेका छन् ।
देउवा पक्षीय नेताहरू निर्वाचनमा पार्टीले बेहोरेको पराजयसँगै विशेष महाधिवेशनको औचित्य समाप्त भएको पनि बताइरहेका छन् । कांग्रेसका निवर्तमान केन्द्रीय सदस्य तथा राष्ट्रिय सभा सदस्य जितजंग बस्नेतले विशेष महाधिवेशनकै कारण निर्वाचनमा लज्जास्पद हार व्यहोर्नु परेको भन्दै सभापति थापाको राजीनामा मागिसकेका छन् ।
यसैबीच २१ फागुनमा सम्पन्न निर्वाचनमा अपेक्षाअनुरूप परिणाम नआएपछि कांग्रेस नियमित महाधिवेशनको तयारीमा जुट्ने संकेत देखिएको छ । पार्टीका संस्थापन पक्षीय नेताहरू अब आफूहरू १५ औं महाधिवेशनको तयारीमा जुट्ने बताइरहेका छन् । भर्खरै सम्पन्न निर्वाचनमा युवा मतदाताहरूको असन्तुष्टीको शिकार बन्दा कांग्रेसले अनपेक्षित परिणाम बेहोरेको छ ।
निर्वाचनमा सभापति थापासहित उम्मेदवार रहेका सबै पदाधिकारीहरू पराजित भएका छन् । १६५ निर्वाचन क्षेत्रमा उम्मेदवारी दिएको कांग्रेसले सभापति थापासहित आठ जना पदाधिकारीहरूलाई उम्मेदवार बनाएको थियो । जसमध्ये कसैलाई पनि अब गठन हुने प्रतिनिधि सभामा देख्न नपाइने भएको छ ।
सभापति थापालाई प्रधानमन्त्रीको उम्मेदवारका रूपमा अघि सारेर कांग्रेस निर्वाचनमा गएको थियो । कांग्रेसका उपसभापतिहरू विश्वप्रकाश शर्मा र पुष्पा भुसाल भने प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा उम्मेदवार थिएनन् । उपसभापति शर्मालाई कांग्रेसले केन्द्रीय निर्वाचन परिचालन समिति संयोजक तोकेको थियो ।
सभापति थापा अमरेशकुमार सिंहसँग झण्डै ११ हजार मतले पराजित हुँदा कांग्रेस महामन्त्रीद्वय प्रदीप पौडेल र गुरूराज घिमिरे काठमाडौं–५ र मोरङ–४ मा रास्वपाका उम्मेदवारसँग पराजित भए । यस्तै कांग्रेसका पाँच जना सहमहामन्त्रीहरू फरमुल्लाह मन्सुर, उदयशम्शेर राणा, प्रकाश रसाइली स्नेही, योगेन्द्र चौधरी र कर्णबहादुर बुढा पनि पराजित भए ।
प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा कांग्रेस प्रत्यक्षतर्फ १८ सिटमा समेटिएको छ भने समानुपातिकतर्फ २० सिटमा चित्त बुझाउनु परेको छ । प्रत्यक्षतर्फ कांग्रेसबाट कोशीमा चार, मधेश र बागमतीमा एक–एक, गण्डकी र लुम्बिनीमा दुई–दुई, कर्णालीमा पाँच र सुदूरपश्चिममा तीन स्थानमा मात्रै विजयी भएको छ । निर्वाचन आयोगले सार्वजनिक गरेको समानुपातिकतर्फको मतपरिणामअनुसार कांग्रेसले २० सिट पाएको छ ।
