२१ साउन, काठमाडौं । पछिल्लो समय क्वरेण्टीन र आइसोलेसनमा बसेकाहरुमा कीटजन्य रोगको सङ्क्रमण देखिन थालेकाले सावधानी अपनाउन चिकित्सकहरुले सुझाव दिएका छन् ।
उनीहरुमा मलेरिया, डेंगी र कालाजार देखिन थालेकाले सावधानी अपनाउन शुक्रराज ट्रपिकल तथा सरुवा रोग अस्पतालका टेकुले आग्रह गरेका छन् । लामखुट्टेका कारण डेंगी र मलेरिया देखिन्छ भने भुसुनाका कारण कालाजार लाग्ने गर्छ ।
क्वरेण्टीनहरु अव्यवस्थित हुनु, पानी जम्ने खाल्डाखुल्डी नपुरिनु र फोहोर वातावरणका कारण यी रोगका बिरामी देखिन थालेको उहाँको भनाइ छ । अहिले गर्मीको समय भएकाले कीटजन्य रोगको जोखिम धेरै हुन्छ ।
ज्वरो आउने, टाउको दुख्ने, मांसपेशी दुख्ने र शरीरका विभिन्न अंगबाट रगत बग्ने लक्षणहरु डेंगीको भएको बुझ्नुपर्ने हुन्छ ।
यस्तै मलेरियाको मुख्य लक्षण भनेको टाउको दुख्नु, बान्ता आउनु, ज्वरो आउनु हो । पाँच वर्षमुनिका बालबालिका, गर्भवती र दीर्घरोगी मलेरियाको जोखिम समूह भएकाले क्वरेण्टीनमा भएका यी समूहले झनै सावधानी अपनाउनुपर्छ ।
यस्तै हल्का ज्वरो आउने, कमजोरी महसुस भएमा, भोकको कमी, रक्तअल्पता, कलेजोको समस्या, छाला कालो हुनु, पेट फुल्नु, लगायतका लक्ष्यण देखिमा कालाजार भएको बुझ्नुपर्छ ।
यी रोगबाट बच्नका लागि पानी जम्ने खाल्डाखुल्डी पुर्ने, शरीर ढाक्ने गरी लुगा लगाउने र सुत्दा झुल टाँगेर सुत्ने गर्नुपर्छ । तर अहिले गर्मीको समय छ । गर्मीको समयमा अरु ठाउँमा पनि यस्तो रोगको जोखिम हुने गर्छ । अझ कतिपय क्वरेण्टीन अथवा आइसोलेसन अव्यवस्थित हुँदा यस्ता रोगको जोखिम बढ्दै गएको चिकित्सकहरु बताउँछन् ।
कोभिड–१९ को शङ्कामा क्वरेण्टीन र आइसोलेसनमा बसेका ४३ जनामा मलेरिया देखिएको छ भने ३३ जना कालाजारका बिरामी फेला परेका छन् । यस्तै डेंगीका ९ जना बिरामी फेला परेका छन् ।
