२० माघ,एजेन्सी ।
“गोर्खाली जहाँ जान्छ, बहादुरीको इतिहास लेख्छ।“ यही साहस, अनुशासन र वीरताको प्रतीक बनेर एक नेपाली पूर्व गोर्खा सैनिक बेलायती राजा चाल्र्स तृतीयको सुरक्षा टोलीमा छनोट भएका छन्। गोर्खा सैनिकहरूको अद्वितीय साहसको कथा इतिहासमै दर्ज छ— चाहे त्यो प्रथम वा द्वितीय विश्वयुद्ध होस्, फकल्याण्ड युद्ध होस्, वा अफगानिस्तानको रणभूमि।
“जय महाकाली, आयो गोर्खाली!“ भन्ने नाराले शत्रुहरूलाई भयभीत पार्ने यी वीर गोर्खालीहरूले आफ्नो अद्वितीय सैन्य कौशल र बलिदानका कारण विश्वभर प्रशंसा पाएका छन्। अब, यही गौरवपूर्ण परम्परालाई निरन्तरता दिँदै बेलायती राजतन्त्रको उच्चतम सुरक्षामा एक नेपाली पूर्वगोर्खा सैनिकले स्थान पाएका छन्।
७ वर्षअघि ब्रिटिस सेनाको उच्च तह लेफ्टिनेन्ट कर्णेलमा बढुवा हुँदा गोर्खाबाट सो तहमा पुग्ने विरलै नेपालीका रूपमा चर्चा पाएका टोल खाम्चा मगर नै यस पटक राजाको सुरक्षा दलमा छनौट भएका छन् ।
खाम्चा मगर ब्रिटिस आर्मीको हाउस होल्ड डिभिजनअन्तर्गत किंग्स गार्डमा छनोट भएका छन् । फेब्रुअरी २० तारिखदेखि खाम्चाले आफ्नो नयाँ जिम्मेवारी सम्हाल्नेछन् । राजा चाल्र्स संलग्न भएको अफिसियल समारोहमा इनर सर्कलमा बसेर काम र सुरक्षा गर्ने काम उनको हुनेछ ।
यो सुरक्षा बलमा छनौट हुन विभिन्न चरण पार गर्नुपर्छ । ती सबै चरणमा पास भएर उनी राजाको सुरक्षा बलमा छनौट भएका हुन् । ब्रिटिस सेनामा कम्तीमा २२ वर्ष सेवा गरेको, एक्जाम्पलरी सर्भिस्, मेडिकल फिट, मिलिट्रीमा क्लिन रेकर्ड र आइडियल क्यारेक्टर भएको, मिलिट्री सिभी, मेडल पाएकोजस्ता अनुभव यो पदका लागि आवश्यक मानिन्छन् ।
स्याङ्जाको भिरकोट करादीमा जन्मिएका खाम्चाले ब्रिटिस आर्मीमा ३६ वर्ष सेवा गरेर २०२२ मा लेफ्टिनेन्ट कर्णेलबाट अवकाश लिएका थिए । ब्रिटिस आर्मीको सिपाहीबाट सेवा सुरु गरेपछि लेफ्टिनेन्ट कर्णेल नै उच्च तह हो ।
उनी बेलायती सेनाको छैटौँ तहको सिनियर अफिसर बन्ने नेपाली हुन । बेलायती सेनामा नेपालीहरूले २ सय वर्षदेखि प्रवेश पाउँदै आएका भए पनि उच्च पदमा कमै पुग्ने गरेका छन् । खाम्चा बेलायती सेनाको छैटौँ वरीयतामा पुग्ने चौथो नेपाली हुन् ।
यसअघि लालबहादुर पुन, विजय राजत र यामबहादुर रानाले पनि यो पदमा पुग्ने अवसर पाएका थिए । खाम्चा २०७४ मा बढुवा हुँदा पनि ब्रिटिस गोर्खाबाट उच्च पदमा पुग्ने व्यक्तिमा रूपमा चर्चामा थिए ।
यही फेब्रुअरी २० तारिखदेखि उनले जिम्मेवारी सम्हाल्ने छन् । खाम्चा मगरले राजा चाल्र्स संलग्न भएको अफिसियल समारोहमा इनर सर्कलमा बसेर काम र सुरक्षा आफ्नो कर्तव्य भएको बताएका छन् ।
गत अक्टोबरमा अप्लाइ गरेका उनले विभिन्न प्रक्रियासहित तीन चरणको अन्तर्वार्ता पूरा गरेका थिए । ब्रिटिस सेनामा कम्तीमा २२ वर्ष सेवा गरेको, एक्जाम्पलरी सर्भिस्, मेडिकल फिट, मिलिट्रीमा क्लिन रेकर्ड र आइडियल क्यारेक्टर भएको, मिलिट्री सिभी, मेडल पाए नपाएको जस्ता कुराबाट उनी छनोट भएका थिए ।
खाम्चा मगर सेवाका दौरान खाडी युद्धमा साउदी अरबदेखि कोसोभो, टर्कीए, इराक, अफगानिस्तानलगायत कयौं देशमा खटिएका थिए । सन् २०१६ मे देखि डिसेम्बरसम्म ८ महिना उनले बग्दाद र कुवेतमा समेत काम गरेका थिए ।
यो केवल एक व्यक्तिको सफलता मात्र होइन, सम्पूर्ण गोर्खा समुदाय र नेपालकै शान हो। बेलायती शाही परिवारको सुरक्षामा नेपाली वीर योद्धाको नियुक्ति हुनु गोर्खालीहरूको अद्वितीय योग्यता र विश्वस्तरको सैनिक दक्षताको अर्को प्रमाण बनेको छ ।
ब्रुनाईका सुल्तानको सुरक्षा जिम्मा पनि नेपालीहरुकै काँधमा रहेको छ । सन् १९४७ मा भएको नेपाल, भारत र ब्रिटेनबीचको त्रिपक्षीय सन्धिविपरीत सिङ्गापुर प्रहरी र ब्रुनाईको फौजमा नेपाली नागरिकलाई पठाइएको भन्दै नेपालभित्र र बाहिर पनि गोर्खा अधिकारको क्षेत्रमा क्रियाशील कतिपय व्यक्तिहरूले आलोचना गर्दै आएका छन्।
यद्यपि अहिले पनि ब्रुनाईको ‘रोयल गार्ड्स’का रूपमा नेपालीहरू कार्यरत छन्। गोर्खा वेल्फेअर ट्रस्टका अनुसार ब्रुनाईको शाही सुरक्षामा अहिले पनि नेपाली नागरिकहरू खटेका छन्। त्यसलाई गोर्खा रिजर्भ यूनिट (जीआरयू) भनिन्छ।
ट्रस्टले आफ्नो बेवसाइटमा राखेको विवरणमा भनिएको छ, “जीआरयू ब्रुनाईका सुल्तानको सुरक्षामा खटिएको विशेष फौज हो।” त्यस रिजर्भ यूनिटमा झन्डै ५०० गोर्खाहरू कार्यरत छन्। त्यसमध्ये अधिकांश ब्रिटिश सेना र सिङ्गापुर प्रहरीबाट अवकाशप्राप्त हुन्।”
