१७ चैत , काठमाण्डौ।
बालेन शाह नेतृत्वको सरकार गठनसँगै देशको राजनीतिक र प्रशासनिक निर्णयहरूमा असाधारण जनचासो देखिन थालेको छ। त्यही चासोको केन्द्रमा छन् गृहमन्त्री सुधन गुरुङ । जसले पद सम्हालेको केही दिनमै साहसिक निर्णय र सक्रियतामार्फत राज्य संयन्त्रमा नयाँ सन्देश दिन थालेका छन्।
शक्तिशाली व्यक्तिहरूलाई कानूनी दायरामा ल्याउनेदेखि प्रहरी संगठनभित्र सुधारका संकेत दिने कदमहरूले उनको कार्यशैलीलाई अलग बनाएको छ। मन्त्री सिफारिसको खबर बाहिरिदा धेरैका लागि आश्चर्य बनेका बालेन नेतृत्वको सरकारमा गृहमन्त्रालयको नेतृत्व सम्हालेका सुदन गुरुङको सक्रियताले भने झनै जनताको ध्यान खिचिरहेको छ ।
सरकार गठन भएयताको ४ दिन भित्रै ५ भीआईपीलाई कानूनी कठघरामा उभ्याएपछि गृहमन्त्री सुदनको अबको कदम के होला भन्ने जनचासो बढेको पाइन्छ । सुदन नेतृत्वको गृहमन्त्रालय अन्र्तगतको नेपाल प्रहरीको सक्रियतासँगै सोमबार मन्त्री सुदनले प्रहरीहरुका लागि दिएको अभिब्यक्तिको समेत अहिले ब्यापक चर्चा र प्रशंसा भइरहेको छ ।
गृहमन्त्री गुरुङले सोमबार प्रहरी प्रधान कार्यालयको निरीक्षण गरे । सो क्रममा सम्बोधन गर्दै मन्त्री गुरुङले प्रहरीको युनिफर्म उत्पादन गर्ने कारखाना नेपालमै खोल्ने घोषणा गरे । उनले भने, ‘नेपालकै ग्रामीण क्षेत्रमा कारखाना स्थापना गरी स्तरीय कपडा उत्पादन गर्नुपर्छ ।’ गुरुङले अर्को महत्त्वपूर्ण विषय उठाउँदै भने, ‘अब आईजीपीलाई मन्त्रालयका सचिवले फुली लगाइदिने होइन, प्रधानमन्त्रीले लगाइदिन्छन् ।’
उच्च प्रहरी अधिकृतहरूले आईजीपीलाई प्रधानमन्त्रीले फुली लगाउनुपर्ने विषयमा लबिङ गर्दै आए पनि यसअघि कसैले चासो दिएका थिएनन् । गुरुङले सार्वजनिक मञ्चबाट यस्तो घोषणा गरेपछि नक्सालस्थित प्रहरी प्रधान कार्यालयको अडिटोरियम हलमा तालीको गडगडाहट गुञ्जियो । गृहमन्त्रीको सम्बोधन सकिएपछि आईजीपी दान बहादुर कार्कीले धन्यवाद मन्तव्य सुरु गरे ।
प्रहरीमा जागिर छाड्ने समस्या बढ्दो रहेको उल्लेख गर्दै उनले भने, ‘यो समस्या तत्काल समाधान गर्न आवश्यक छ ।’ जवानहरूलाई प्रहरी सेवामा टिकाइराख्न २० वर्षे सेवा अवधि घटाएर १६ वर्षमा पेन्सन दिनुपर्ने प्रस्ताव लामो समयदेखि अलपत्र परेको कार्कीले जानकारी दिए ।
आईजीपी कार्कीले भने, ‘मैले मेरा प्रहरीहरूलाई टिकाउन सकिनँ, यही नै अहिलेको मुख्य समस्या हो ।’ सम्बोधनका क्रममा आईजीपी कार्की भावुक हुँदै रोकिए । हलमा सन्नाटा छायो । त्यसपछि गृहमन्त्री आफ्नो सिटबाट जुरुक्क उठे । सँगै रहेका गृह मन्त्रालयका सचिव राजकुमार श्रेष्ठ र सबै प्रहरी अधिकृतहरूलाई उनले उठ्न संकेत गरे ।
मन्त्री गुरुङले आईजीपीको समर्थनमा ताली बजाए । हलमा उपस्थित सबैले ताली बजाएर आईजीपीलाई समर्थन गरे । गृहमन्त्री गुरुङले प्रहरी प्रधान कार्यालयका सबै विभाग र डिजिटल फरेन्सिक ल्याबको निरीक्षण गरे । विगतमा तल्लो दर्जाका प्रहरीहरूसँग काम गर्दा भोगेको अभाव, चिउरा र चाउचाउको भरमा ड्युटी गर्नुपर्ने अवस्था सम्झँदै गुरुङले भने, ‘ठूलो जिम्मेवारी पूरा गर्नुपर्ने बाध्यता छ ।’
प्रहरीले साधन र स्रोतविहीन भएर ड्युटी गर्ने अवस्था बदल्ने उद्घोष मन्त्री गुरुङले गरे । आफ्नो पार्टी रास्वपा र गृह मन्त्रालयबाट प्रहरीलाई हस्तक्षेपमुक्त राख्ने प्रतिबद्धता जनाए । उनले भने, ‘कसैले गलत कामका लागि दबाब दिए मलाई जानकारी गराउनुहोस्, मेरै पार्टीका मानिसले त्यस्तो दबाब दिए पनि छोड्दिनँ ।’
निरीक्षण पश्चात आयोजित कार्यक्रममा गृहमन्त्री गुरूङले सीमित स्रोतसाधनका बाबजुद पनि नेपाल प्रहरीले प्राप्त गरेको जिम्मेवारीलाई उत्कृष्ट रूपमा निर्वाह गरेकामा धन्यवाद दिए। उनले आगामी दिनमा निर्धक्क भएर आफ्नो जिम्मेवारी बहन गर्न निर्देशन दिए ।
प्रहरीले आफ्नो भूमिका निर्वाह गर्ने क्रममा कुनै पनि तहबाट हस्तक्षेप नहुने गृहमन्त्री गुरुङको भनाइ थियो । गृहमन्त्री गुरूङले समाजले प्रहरीलाई हेर्ने दृष्टिकोणलाई परिवर्तन गर्नुपर्ने आवश्यकता रहेको बताए। नागरिक र प्रहरीबीचको दूरी घटाउँदै शिष्ट बोली, बचन एवं व्यवहारका साथ नागरिकको समस्यालाई सम्बोधन गरी उत्कृष्ट सेवा प्रवाह गर्नुपर्नेमा उनले जोड दिए ।
आमनागरिकसँगको सम्बन्धलाई थप सुमधुर बनाउँदै प्रहरीले उपलब्ध साधनस्रोतहरू नागरिकको सेवाका लागि उच्चतम् प्रयोग गर्न उनले जोड दिए । विपद् व्यवस्थापनमा नेपाल प्रहरीले अग्रपङ्क्तिमा रहेर भूमिका निर्वाह गर्नुपर्ने हुँदा प्रहरीलाई थप साधनस्रोतयुक्त बनाउनुका साथै समयानुकूल आवश्यक तालिमहरूको व्यवस्था गरिने गृहमन्त्री गुरूङले उल्लेख गरे।
प्रहरी कर्मचारीहरूको वृत्ति विकास कार्यसम्पादन एवं वैज्ञानिक प्रणालीको आधारमा हुने उल्लेख गर्दै गृहमन्त्री गुरूङले साङ्गठनिक सुदृढीकरणलाई विशेष प्राथमिकतामा राख्दै समयानुकूल प्रविधिमैत्री एवं साधनस्रोत सम्पन्न बनाउन प्रतिबद्ध रहेको बताए।
काठमाडौँ र अन्य ठूला सहरमा हुलदंगा नियन्त्रण गर्न प्रहरीलाई आवश्यक सुरक्षा सामग्रीबिना नपठाउने गुरुङले बताएका छन् । जेनजी प्रदर्शनमा कमजोर तयारीका साथ खटिँदा सुरक्षामा चुक भएको जाँचबुझ आयोगको ठहर छ ।
