१० मंसिर,काठमाण्डौ ।
इटालीले प्रयोगशालामा उत्पादन गरिने मासुमा प्रतिबन्ध लगाएको छ । योसँगै इटाली कृत्रिम तरिकाले बनाएको मासुको उत्पादन, बिक्री र आयातमा प्रतिबन्ध लगाउने संसारको पहिलो देश बनेको छ । इटालीको संसद्ले महिनौँसम्मको बहसपछि नयाँ कानुन पारित गरेको हो । नियम उल्लंघन गरेमा ६० हजार युरो (६५ हजार ८०० अमेरिकी डलर) सम्म जरिवाना हुनसक्छ ।
जर्मनी र स्पेनलगायत अरू देशहरूले त्यस्तो मासुको उत्पादन प्रक्रिया सुधार गर्न अनुसन्धानमा ठूलो लगानी गरिरहेका बेला इटालीले प्रतिबन्ध लगाएको हो । कृत्रिम मासुलाई हर्मोन र एन्टिबायोटिक प्रयोगको आवश्यकता पर्दैन । यसमा परम्परागत रूपमा पाइने मासुभन्दा कम खर्च हुन्छ ।
कृषिमन्त्री फ्रान्सेस्को लोलोब्रिगिडाको सामाजिक सञ्जाल पोस्टका अनुसार यो कदमले इटालीको पाक परम्परा र कृषि क्षेत्रमा रोजगारीको रक्षा गर्ने उद्देश्य राखिएको छ । सिंगापुरको ज्गदभच’क द्यगतअजभचथ बलम द्यष्कतचय विश्वकै एकमात्र यस्तो रेष्टुरेन्ट हो जहाँ प्रयोगशालामा उत्पादन गरिएको कुखुराको मासुका परिकार खान पाइन्छ ।
रेष्टुरेन्ट धनीका अनुसार प्रयोगशाला निर्मित चिकेनका परिकारका सम्बन्धमा ग्राहकहरुबाट निकै नै उत्कृष्ट प्रतिक्रिया प्राप्त भैरहेको छ । अमेरिकाको क्यालिफोर्नियामा रहेको भ्बत व्गकत नामक कम्पनीले प्रयोगशालामा यस्तो कुखुराको कृत्रिम मासु उत्पादन गर्दै आएको छ ।
प्रयोगशालामा कुखुराको मासु उत्पादन गर्ने कार्य नैतिक मात्र नभएर वातावरणमैत्री रहेको र यसको स्वादमा पनि कुनै सम्झौता नगरिएको कम्पनीको भनाइ छ । यो उद्योगमा अर्बौँ डलर खर्च गरिएको छ तर यो उद्योगको निरन्तरतामा भने प्रश्नचिह्न उठिरहेको छ । सन् २०१३ मै लण्डनमा विश्वमै पहिलोपटक प्रयोगशालामा चिकेन बर्गर तयार पारिएको थियो ।
उक्त बर्गर तयार पार्न ३ लाख ३० हजार डलर लागेको थियो । त्यसयता विश्वका दर्जनौँ कम्पनीहरु सुपथ मूल्यमा प्रयोगशालामा उत्पादित मासु उपलब्ध गराउने दौडमा सामेल भैसकेका छन् । अमेरिकी कम्पनी भ्बत व्गकत ले उत्पादन गरेको मासुलाई सिंगापुर सरकारले बिक्रीका लागि सन् २०२० को डिसेम्बरमा अनुमति दिएको थियो ।
सिंगापुर प्रयोगशालामा तयार पारिएको मासुलाई आमरुपमा बिक्रीका लागि अनुमति दिने विश्वकै पहिलो मुलुक हो । यद्यपि प्रयोगशाला निर्मित कुखुराको मासु बजारमा दुर्लभ नै छ । एउटा प्राइभेट सदस्य क्लबमा सन् २०२१ मा यस्तै कुखुराको मासुको चिकेन नगेट उपलब्ध गराइएको थियो । तर त्यो धेरै समय टिकेन ।
अन्ततः ज्गदभच’क द्यगतअजभचथ बलम द्यष्कतचय ले हप्ताको एकपटक प्रयोगशाला निर्मित चिकेन पास्ता तथा चिकेन स्याण्डविच परिकार उपलब्ध गराउन सुरु गरेको छ । यद्यपि यसका लागि पनि सीमित कोटा तोकिएको छ । प्रयोगशालामा मासु उत्पादन गर्ने कम्पनी भ्बत व्गकत का प्रमुख कार्यकारी अधिकृत जोस टेट्रिकका अनुसार यस्तो उत्पादित मासु पनि वास्तविक मासु नै हो तर यसका लागि कुनै जनावरको काटमार गर्नु पर्दैन ।
यस्तोखाले खानपान भविष्यका लागि निकै लाभदायी हुन्छ । वास्तवमा यो कृत्रिम मासु कुनै वनस्पतीबाट उत्पादन गरिएको नभई वास्तविक मासु नै हो । यद्यपि यसमा केही वनस्पतीजन्य प्रोटिन पनि थप गरिएको हुन्छ । यो तयार पार्नका लागि जनावरको शरीरबाट कोशिका निकालिन्छ र त्यसलाई प्रयोगशालामा प्रोटिन, चिनी तथा चिल्लो पदार्थ लगायतका पोषक तत्वहरु दिएर वृद्धिविकास गराइन्छ ।
त्यसपछि त्यसलाई स्टिलको ठूलो आकारको बायोरिएक्टरमा राखिन्छ जसले फर्मेन्टेसन टंकीको काम गर्दछ । ४ देखि ६ हप्तापछि उक्त पदार्थलाई बायो रिएक्टबाट निकालिन्छ । त्यसमा केही वनस्पतीजन्य प्रोटिन थप गरिन्छ । त्यसपछि त्यसलाई पिसेर, पकाएर र थ्रीडी प्रिन्ट गरी निश्चित आकार र टेक्स्चर दिइन्छ ।
यसरी प्रयोगशालामा मासु तयार हुन्छ । जसबाट जुनसुकै मासुका परिकार तयार पर्न सकिन्छ । यो मासुको स्वाद, आकार प्रकार सबै वास्तविक मासुको जस्तै हुन्छ । सिंगापुरको सो रेष्टुरेन्टमा त्यस्तो मासुबाट बनाइएको चिकेन पास्ताको मूल्य १८.५०सिंगापुर डलर छ । यसको उत्पादन लागतको तुलनामा यो सस्तो भएको बताइन्छ ।
