७ माघ, एजेन्सी ।
चीन परस्त भएको भारतीय पक्षबाट आरोप खेप्दै आएका माल्दिभ्सका नयाँ राष्ट्रपति मोहम्मद मुइज्जुले चिनियाँ जासुसी जहाजलाई आफ्नो देशमा बस्न अनुमति दिएका छन् । श्रीलंकाले अस्वीकार गरेपछि माल्दिभ्सले जहाजलाई बस्न अनुमति दिएसँगै यो कदमले भारतको चिन्ता बढेको छ । चीनको जहाज जियाङ याङ होङ ०३ माल्दिभ्स जाँदैछ ।
सो जहाज फेब्रुअरीमा माल्दिभ्सको राजधानी मालेमा बस्ने बताइएको छ । यो चिनियाँ जहाज उन्नत सर्वेक्षण र निगरानी उपकरणहरूले सुसज्जित छ। यसले माल्दिभ्सबाट भारतको दक्षिणी भागमा जासुसी गर्न सक्छ। हिन्द महासागरमा चिनियाँ जासुसी जहाजको उपस्थितिप्रति अमेरिकाले पनि चिन्ता व्यक्त गरेको छ ।
मालदिभ्सका वर्तमान राष्ट्रपति मोहम्मद मुइज्जु लगातार देशहित अनुकुल काम गरिरहेका छन् । तर उनको कदमलाई भारतले आफ्नो देशविरुद्धको कदमका रुपमा बुझ्ने गरेको छ । चिनियाँ जासूस जहाजलाई माल्दिभ्समा रोकिन दिनु पनि यसैसँग जोडिएको भारतीय संचारमाध्यामहरुले उल्लेख गरेका छन् ।
माल्दिभ्सका राष्ट्रपति चीनसँग नजिक छन् । भारतबाट सुरु हुने माल्दिभ्सका राष्ट्रपतिको भ्रमणको विगतलाई उल्टाउदै उनी चीन पुगेका थिए । हालैको चीन भ्रमणका क्रममा उनले धेरै सम्झौता गरेका छन् जसलाई गोप्य राखिएको छ । माल्दिभ्सका विपक्षी दलहरूले यी सम्झौताहरूले माल्दिभ्समा चिनियाँ सेनाको उपस्थिति बढाउन सक्ने आरोप लगाएका छन्।
चीनबाट फर्किएपछि मुइज्जुले माल्दिभ्सको भारतमाथिको निर्भरता कम गर्न पनि धेरै कदम चालेका छन् । चिनियाँ जासूस जहाजहरूले वैज्ञानिक प्रयोगको आडमा हिन्द महासागरको क्षेत्रको विशाल भागको सर्वेक्षण गरिरहेका छन्। यी जहाजहरूबाट सङ्कलन गरिएको डाटा मलाक्का स्ट्रेट र पूर्वी हिन्द महासागरको उथले पानीमा नेभिगेट गर्न खोज्ने चिनियाँ पनडुब्बीहरूको लागि अमूल्य हुनेछ।
यसले भारतलाई निकै समस्यामा पार्न सक्छ । विज्ञहरूका अनुसार चीनका सर्वेक्षण जहाजहरूले समुद्रीतटको नक्साङ्कन, समुद्रमुनिको वातावरणको रूपरेखा बुझ्न हाइड्रोलोजिकल डाटा रेकर्ड गर्ने, समुद्रमुनिका तारहरूबाट गुप्तचर सङ्कलन गर्ने, मिसाइल प्रहारको टेलिमेट्री डाटा रेकर्ड गर्ने जस्ता काम गर्न सक्छन्। चिनियाँ नौसेनाले यो डाटा हिन्द महासागरमा आफ्नो सञ्चालनका लागि प्रयोग गर्न सक्छ।
