२० जेठ , काठमाण्डौ ।
प्रतिनिधि सभामा आजदेखि आगामी आर्थिक वर्षका लागि प्रस्तुत गरिएको बजेटमाथि छलफल सुरु भएको छ । अर्थमन्त्री वर्षमान पुनले आव २०८१–८२ राजस्व र व्ययको वार्षिक अनुमानमाथि सामान्य छलफल प्रारम्भ गरियोस् भन्ने प्रस्ताव पेस गरेका थिए। सो क्रममा उनले सीमित साधन स्रोतलाई जिम्मेवारीपूर्वक विनियोजन गर्ने प्रयत्न आफूले गरेको बताए ।
उनले बजेट बनाउँदै गर्दा स्रोतको निकै संकुचनको अवस्था रहेको पनि उल्लेख गरे । अर्थतन्त्र लयमा फर्किँदै गएको भए पनि अहिलेसम्म पूरै लयमा आइनसकेको र सरकारले मेहेनत गरिरहेको उनले बताए । मन्त्री पुनले निजी क्षेत्रको मनोबल उच्च हुने गरी आफूले बजेट ल्याएको दाबी गरे । बजेट अघि निजी क्षेत्रले मनोबल उकास्न सक्छ कि सक्दैन भन्दै खबरदारी र सुझाव दिने काम गरिरहेको उनले स्मरण गरे ।
अर्थमन्त्रीले आफूले मेहेनतका साथ बजेट ल्याएको बताइरहँदा यता सत्ता साझेदार सबैभन्दा ठूलो दल नेकपा एमालेले नै यसमा असन्तुष्टि जनाएको छ । एमाले अध्यक्ष केपी ओलीले नै बजेट अर्थमन्त्रीको हो कि उनको दलको भन्दै प्रश्न गरेका छन् । ओलीले सरकारले ल्याएको बजेट अर्थमन्त्री र माओवादीतिर मात्रै ढल्किएजस्तो देखिएको टिप्पणी गरेका छन् ।
शनिबार एमाले संसदीय दलको बैठकमा ओलीले बजेटमाथि असन्तुष्टि पोखेका हुन् । सरकारमा सहभागी दलहरुसँग परामर्श नगरि बजेट आएको उनले यो अर्थमन्त्रीको बजेट हो ? भन्दै प्रश्न गरे । बजेटको निर्माण प्रक्रियामा नै कमी रह्यो, जसले गर्दा त्यो कमी नरहनु पर्दथ्यो, रहन जाँदा यसमा गम्भीर त्रुटीहरु रहे,’ ओलीले भने,’ हामीले समाजवाद निर्माणको बाटो लिएका छौं ।
त्यसका लागि समाजवाद निर्माणका आधारहरु तयार गर्ने, समाजवाद उन्मुख बजेट, नीति, कार्यक्रम, योजनाहरु, ती कुराहरु बजेटले स्पष्ट ढंगले समाउनु पर्दथ्यो । अलि अन्योलग्रस्त देखिन्छ ।’ तर माओवादी नेताहरु भने ओलीको भनाइलाई स्वीकार गर्न तयार छैनन् । माओवादी सचिव देवेन्द्र पौडेल सल्लाहमै बजेट आएको दाबी गर्छन् ।
पौडेल सल्लाह नगरी आएको भए भौतिक मन्त्रालयमा सबैभन्दा धेरै बजेट विनियोजन कसरी सम्भव भएको भन्दै प्रश्न गर्छन् । ओलीले रकम बाँडफाँटमा बजेट एकातिर ढल्किएको जस्तो आरोप लगाइरहँदा पौडेल भौतिक मन्त्रालयले गतवर्षभन्दा दोब्बर बजेट पाएको र उक्त मन्त्रालयको नेतृत्व गर्दै एमाले सरकारमा सहभागी भएको बताउँछन् ।
१ खर्ब १३ अर्ब रुपैयाँको सिलिङ पाएको मन्त्रालयले १ खर्ब ५० अर्ब रुपैयाँको बजेट पाएको छ । यातायात मन्त्री महासेठले आफ्नै क्षेत्रमा २ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढीको बजेट हालेका छन् । तर सिलिङभन्दा बढी बजेट पाउँदा पनि उनी खुसी छैनन् । उनले १ खर्ब ५५ अर्ब रुपैयाँ मागेका थिए । करिब ५ अर्ब रुपैयाँ कटौती भएको छ ।
उनले मागे जति बजेट नपाएको गुनासो एमाले अध्यक्ष ओलीसँग गरेका थिए । उनले एमालेले अघि सारेका ५ अर्ब जतिका कार्यक्रमको बजेट काटिदिएपछि ओलीसँग गुनासो गरेका हुन् । सरकारको नेतृत्व गरेका पार्टीका सचिव महासेठले गुनासो गरेपछि ओलीले त्यसलाई सार्वजनिक रुपमा अभिव्यक्त गरेका हुन सक्ने माओवादी नेताहरुको भनाइ छ ।
ओलीले चाहेका केही योजना छुटेका कारण पनि उनी रिसाएको हुन सक्ने माओवादी नेताहरु बताउँछन् । ओलीले ब्यक्तिगत रुपमा बजेट माओवादीतर्फ झुकेको टिप्पणी गरेपनि एमालेकै उपाध्यक्ष तथा पूर्वअर्थमन्त्री विष्णु पौडेलले भने बजेट संन्तुलित रुपमा आएको बताएका छन् ।
बजेटमाथिको छलफलमा भाग लिँदै पौडेलले अर्थमन्त्री वर्षमान पुनले चुनौती सिर्जना गर्ने र समाधान गर्ने अठोटका साथ बजेट ल्याएको बताए । उनले २० खर्बको हाराहारीमा बजेट आउने बाहिर आशका र अनुमानका आधारमा विरोध र समर्थनमा स्वरहरु पनि सन्तुलित आकारको बजेट आएको दाबी गरेका छन् ।
