७ साउन , काठमाण्डौं ।
भारतको दिल्ली विमानस्थलमा एयर इन्डियाको विमानमा आगलागी भएको छ । उडान ट्र्याकिङ वेबसाइट फ्लाइट रडार २४ डट कमका अनुसार, एआई ३१५ मंगलबार दिउँसो १२ः१२ बजे हङकङबाट दिल्ली आइपुगेको थियो ।
अवतरण लगत्तै विमानको पुच्छरमा रहेको सहायक पावर युनिटमा आगो लागेको हो । यहाँ आगो लाग्दा विमानको बडीमा पनि क्षति पुग्न सक्छ । विमानको इन्जिन बन्द हुँदा पनि यसले नियन्त्रण, बत्ती र एसीलाई सक्रिय राख्छ ।
सामान्यतया टर्मिनलमा पार्किङ गर्दा विमानको मुख्य इन्जिन बन्द रहन्छन्, जबकि सहायक पावर युनिटबाट बिजुली आपूर्ति गरिन्छ । यसले इन्धन खपत कम गर्छ । यद्यपि विमानका सबै यात्रु र चालक दलका सदस्य सुरक्षित छन् ।
यो घटना यात्रुहरू ओर्लन थाल्दा भएको थियो । प्रणाली डिजाइनअनुसार, एपीयू स्वतः बन्द भयो । एयर इन्डियाले विज्ञप्ति जारी गरी विमानमा केही क्षति भएको जनाएको छ । तर यात्रु र चालक दलका सदस्य सुरक्षित छन् ।
थप अनुसन्धानका लागि विमान रोकिएको छ । साथै नियामक निकायलाई जानकारी गराइएको छ । यसैबीच भारतीय सेनाले मंगलबार अपाचे हेलिकप्टरको पहिलो ब्याच समावेश गरेको छ । भारतीय सेनाले सामाजिक सञ्जालमा लेखेको छ, ‘अपाचे हेलिकप्टरको पहिलो ब्याच भारत आइपुगेको छ । यो भारतीय सेनाका लागि माइलस्टोन हो । यसको आगमनले भारतीय सेनाको परिचालन क्षमतामा उल्लेखनीय वृद्धि गर्नेछ।’
बोइङ कम्पनीले जनवरी १९८४ मा अमेरिकी सेनालाई पहिलो अपाचे हेलिकप्टर दिएको थियो । त्यतिबेला यो मोडेलको नाम एएच–६४ए थियो । त्यसबेलादेखि बोइङले २,२०० भन्दा बढी अपाचे हेलिकप्टर बेचेको छ ।
भारतभन्दा पहिले यो कम्पनीले अमेरिकी सेना मार्फत इजिप्ट, ग्रिस, इन्डोनेसिया, इजरायल, जापान, कुवेत, नेदरल्यान्ड्स, कतार, साउदी अरेबिया र सिंगापुरलाई अपाचे हेलिकप्टर बेचेको छ ।
यसलाई दुई पाइलटले उडाउँछन् । मुख्य पाइलट पछाडि बस्छन् । उनको सिट अलि माथि हुन्छ । उनी हेलिकप्टर नियन्त्रण गर्छन्। अगाडि बसेको दोस्रो पाइलटले लक्ष्य राख्छ र फायर गर्छ ।
लगभग १६ फिट अग्लो र १८ फिट चौडा अपाचे हेलिकप्टर उडाउन दुई पाइलट हुनु आवश्यक छ। अपाचे हेलिकप्टरमा यसको ठूलो पंखा चलाउन दुईवटा इन्जिन छन् । त्यसैले यसको गति धेरै उच्च छ ।
अधिकतम गतिः २८० किलोमिटर प्रतिघण्टा छ । अपाचे हेलिकप्टरको डिजाइन यस्तो छ कि यसलाई राडारमा समात्न गाह्रो छ । बोइङका अनुसार, बोइङ र अमेरिकी सेनाबीच स्पष्ट सम्झौता छ– कम्पनीले यसको मर्मतसम्भारका लागि सधैँ सेवा प्रदान गर्नेछ तर निःशुल्क हुने छैन ।
यसलाई सबैभन्दा खतरनाक हतियार पनि भनिएको छ । एकैसाथ १६ वटा एन्टी–ट्यांक मिसाइल फायर गर्ने क्षमता भएको छ । हेलिकप्टरमुनि राखिएको राइफलमा ३० एमएमको गोली एकपटकमा १,२०० वटा अटाउँछ ।
उडान दायरा लगभग ५५० किलोमिटर रहेको छ । यो एक पटकमा साढे तीन घण्टा उड्न सक्छ । उता भारतले फेरि पाकिस्तानी विमानका लागि आफ्नो हवाई क्षेत्रमा प्रतिबन्धको अवधि बढाएको छ ।
केन्द्रीय नागरिक उड्डयन राज्यमन्त्री मुरलीधर मोहोलले मंगलबार इन्टरनेट मिडिया प्लेटफर्म एक्समा हवाई क्षेत्रमा गरिएको प्रतिबन्ध पोस्ट गरेका छन् ।
उनका अनुसार भारतीय हवाई क्षेत्रमा पाकिस्तानी विमान प्रवेशमा प्रतिबन्ध लगाउने सूचना (नोटम) आधिकारिक रूपमा २३ अगस्ट २०२५ सम्म बढाइएको हो ।
यो विस्तार अवस्थित सुरक्षा प्रोटोकल अनुसार हो । पाकिस्तानले आफ्नो हवाई क्षेत्रमा भारतीय उडान प्रतिबन्ध लगाउने निर्णय गरेपछि भारतले पनि यो कारबाही गरेको हो ।
प्रतिबन्ध अगस्ट २४ सम्म एक महिनाका लागि बढाइएको छ । पाकिस्तान विमानस्थल प्राधिकरण (पीएए) ले गत हप्ता भारतीय एयरलाइन्सद्वारा सञ्चालित उडानका लागि आफ्नो हवाई क्षेत्र बन्द गर्ने समय अगस्ट २४ सम्म एक महिनाको लागि बढाएको बताएको थियो ।
भारतीय वायु सेनाको ठूलो स्तरको अभ्यासको लागि नोटम जारी गरिएको छ । पीएएका अनुसार प्रतिबन्ध अगस्ट २४ मा बिहानसम्म लागु रहनेछ ।
यसैबीच, जुलाई २३–२५ मा भारत–पाकिस्तान सीमामा राजस्थानमा हुने भारतीय वायु सेनाको ठूलो स्तरको अभ्यासको लागि नोटम जारी गरिएको छ ।
यसैबीच भारतीय प्रदेश केरलाको तिरुवनन्तपुरम विमानस्थलमा एक महिनाभन्दा बढी समयदेखि अलपत्र बेलायती लडाकु विमान अन्ततः मंगलबार उडेको छ ।
समाचार एजेन्सी पीटीआईका अनुसार, यो बेलायती लडाकु विमान अस्ट्रेलियाको डार्विन प्रस्थान गरेको हो । यसअघि विमानलाई ह्याङ्गरबाट निकालेर सोमबार विमानस्थलको खाडीमा ल्याइएको थियो ।
जुन १४ मा केरलाको तिरुवनन्तपुरम विमानस्थलमा आपत्कालीन अवतरण गरेको बेलायती लडाकु विमान एफ–३५बी बिग्रिएपछि थन्केर बसेको थियो ।
यसपछि जुलाईको पहिलो साता मर्मतका लागि बेलायती इन्जिनियरको १४ सदस्यीय टोली केरलाको तिरुवनन्तपुरम अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल आएको थियो । मर्मतपछि अहिले उक्त विमान उडाइएको हो ।
