१८ चैत , काठमाण्डौ ।
नुवाकोट दरबार परिसरमा परम्परागत रूपमा मनाइने भैरवी वर्षबन्धन जात्रा आजबाट औपचारिक रूपमा सुरु भएको छ।
हरेक वर्षको चैत्र शुक्ल चतुर्दशीका दिन ४२ हात लामो लिंगो ठड्याएर जात्राको सुरुवात गर्ने प्रचलनअनुसार यस वर्ष पनि उक्त परम्परा निभाइएको हो।
आज बेलुका कुमारी प्राथी डङ्गोलको हातबाट धामीको स्नान कार्य सम्पन्न भएसँगै जात्रा मुख्य विधिबाट आरम्भ हुने गर्दछ ।
बन्दुक पड्किएको विशेष साइतमा स्नान गराइएपछि धामीलाई सुनौलो मुकुट, गहना, बाला, चाँदीको पेटी, डमरु पात्र, भोटो र जामासहित आकर्षक भेषभूषा पहिराइन्छ ।
स्नानपश्चात् धामी सगुन लिएर द्वारे (क्षेत्रपाल) को घरमा पुग्छन। त्यहाँ बज्राचार्य (गुभाजू) द्वारा तान्त्रिक विधिअनुसार मन्त्रोचारण गरिन्छ् भने गुठियारहरूले धामीको पूजा गर्ने गर्दछन ।
सोही क्रममा बज्राचार्यद्वारा धामी–धमिनीमा भैरव–भैरवी चढाउने विधि सम्पन्न गरिन्छ ।महाबलिको कार्य पश्चात् बूढी भैरवी (देवी भैरवीकी आमा) र भैरवी मन्दिरको पछाडि एक–एकवटा लिंगो गाडिन्छ।
लिंगो गाड्ने स्थान परम्परागत रूपमा निश्चित रहेको छ।लिंगो ठड्याउनु अघि टुप्पोमा नाग–नागिनीको प्रतीकस्वरूप बजरध्वजा तथा फूलपाती बाँधेर अष्टमातृकाको प्रतीकका रूपमा आठवटा डोरीले तानेर उठाउने चलन रहेको छ।
पहिले स्थानीयवासीहरूले लिंगो गाड्ने काम गर्ने गरे पनि पछिल्ला वर्षहरूमा नेपाली सेनाले उक्त जिम्मेवारी सम्हाल्दै आएको छ।
सेनाको टोलीले डोरीको सहायताले लिंगो ठड्याएको दृश्य हेर्न सयौं स्थानीयवासीको उपस्थिति रहन्छ ।
लिंगो गाड्ने क्रममा धामी भैरवीको रूप धारण गरी खाल्टोसँगै आसन जमाएर बस्नुपर्ने परम्परा रहेको छ, जुन निकै कष्टकर मानिन्छ। यद्यपि भैरवीको शक्तिका कारण कुनै हानि नहुने विश्वास गरिन्छ।
उक्त लिंगोहरू वैशाख कृष्ण नवमी (२८ गते) र दशमी (२९ गते) का दिन क्रमशः ढालिने गरिन्छ ।
