युक्रेनमा शान्ति ल्याउने जिम्मा चीनले लियो / युद्ध अन्त्यको १२ बुँदे शान्ति प्रस्तावमा के छ ?

१२ फागुन, एजेन्सी ।
रुस र युक्रेनबीचको युद्धको एक वर्ष पूरा भइसकेको छ र दुवै देशले हार मानेका छैनन् । यसैबीच चीनले यो युद्ध अन्त्य गर्न १२ बुँदे शान्ति योजना प्रस्तुत गरेको छ । युक्रेन र रुसबीच युद्धविराम हुनुपर्ने चीनको योजनामा भनिएको छ । तनावपूर्ण अवस्थालाई कम गरि शान्ति वार्ता सुरु गर्ने बाटो खुलाउनु पर्छ ।

यसबाहेक चीनले पश्चिमी देशहरूलाई रुसमाथि लगाइएको प्रतिबन्ध हटाउन र युद्धको बीचमा फसेका नागरिकहरूलाई बाहिर निकाल्न मानवीय कोरिडोर बनाउन सुझाव दिएको छ। अमेरिकालाई निशाना बनाउँदै चीनले युक्रेनमा हतियार पठाउँदा शान्ति नहुने बताएको छ ।

चीनको विदेश मन्त्रालयले शुक्रबार रुस र युक्रेनबीचको युद्धको वार्षिकोत्सवको अवसरमा शान्ति योजना सार्वजनिक गरेको हो। चीनले विश्वव्यापी खाद्यान्न आपूर्ति अवरुद्ध भएको र मूल्य आकाशा छाएको बताएको छ। खाद्यान्न आपूर्ति पुनः सुरु गर्न कदम चाल्नु आवश्यक छ।

चिनियाँ विदेश मन्त्रालयले विवाद र युद्धले कसैलाई फाइदा नहुने बताएको छ । सबै पक्षले संयमता अपनाउनुपर्छ । एकै समयमा, उत्तेजक तनावबाट जोगिनै पर्छ। विवाद नियन्त्रणबाहिर नहोस् भनेर काम गर्नुपर्छ । चीनले युद्धमा तटस्थताको दाबी गरेको छ, तर रूससँग घनिष्ठ सम्बन्धले युक्रेनमा रूसको आक्रमणको आलोचना गरेको छैन ।

यसको सट्टा, उसले पश्चिमी देशहरूलाई युक्रेनलाई रक्षात्मक हतियारहरू उपलब्ध गराएर द्वन्द्वलाई उक्साएको र “आगो लगाएको “ आरोप लगाएको छ । शान्ति प्रस्तावमा सबै देशको सार्वभौमसत्ता, स्वतन्त्रता र क्षेत्रीय अखण्डताको प्रभावकारी रूपमा ग्यारेन्टी गर्नुपर्ने आवश्यकता पनि उल्लेख गरिएको छ।

चीनले ‘शीतयुद्धको मानसिकता’ अन्त्य गर्न पनि आग्रह गरेको छ । बेइजिङले अन्य देशहरूमा अमेरिकी हस्तक्षेप र वर्चस्वका लागि यस्ता शब्दहरू प्रयोग गर्दै आएको छ। यसैबीच, युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोडिमिर जेलेन्स्कीले रुसको आक्रमणको एक वर्षको अवसरमा सन् २०२३ मा विजयका लागि सबै काम गर्ने वाचा गरेका छन्।

शुक्रबार युक्रेन र त्यहाँका बासिन्दाहरूको जीवन परिवर्तन गर्ने युद्धको एक वर्षको रूपमा चिन्ह लगाइयो। राष्ट्रपति जेलेन्स्कीले ट्वीट गर्दै युक्रेनीहरूले आफूलाई ’अपराजेय’ साबित गरेका छन्। जेलेन्स्कीले विगतको वर्षलाई ‘पीडा, दुःख, विश्वास र एकताको वर्ष’ भनेका छन् ।

उनले भने, ‘हामीलाई थाहा छ २०२३ हाम्रो जितको वर्ष हुनेछ । युक्रेनीहरूले युद्धमा मारिएका हजारौंको सम्झना गर्न, विशेष गरी पूर्वी युक्रेनमा जहाँ लडाइँको मृत्युको संख्या सधैं बढिरहेको छ । उनीहरुलाई स्मरण गर्न मैनबत्ती बाल्ने र अन्य शोक जमघटहरूको योजना बनाएका छन्।