१२ असोज, एजेन्सी ।
वैज्ञानिकहरुले आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई) विधिबाट असम्भव लाई पनि संभव तुल्याउँदै प्रविधिको उच्चतम प्रयोग गरिरहेको अवस्थामा सर्च इञ्जिन गुगलले भूकम्पबारे पूर्व सूचना दिने अलर्ट सिस्टमको विस्तार गरेको छ । गुगलले भारतमा भूकम्पबारे पूर्व सूचना दिने ‘एन्ड्रोइड अर्थक्वेक अलर्ट सिस्टम’ शुरु गरेको हो ।
यो प्रणालीले भूकम्पको कम्पन पत्ता लगाउनेछ र एन्ड्रोइड स्मार्टफोनमा भूकम्प आउनुअघि नै चेतावनी दिनेछ । यसका साथै भूकम्पको तीव्रता र केन्द्रका बारेमा पनि जानकारी दिनेछ । गुगलले राष्ट्रिय विपद् व्यवस्थापन प्राधिकरण र राष्ट्रिय भूकम्प मापन केन्द्रको सहकार्यमा यो चेतावनी दिने प्रणाली ल्याएको भारतीय सञ्चारमाध्यमले जनाएका छन् ।
यो प्रणालीले केही हप्तामा पूर्णरुपमा काम गर्न थाल्ने खबरमा उल्लेख छ । गुगलको यो प्रणालीले एन्ड्रोइड स्मार्टफोनमा रहेको एक्सेलेरोमिटरको सहयोगमा काम गर्छ । जसले भाइब्रेसनमा मिनी सिस्मोमिटर अर्थात् कम्पन नाप्ने मेसिनले जस्तै काम गर्छ । गम्भीर झट्का आउनुभन्दा केही सेकेन्ड पहिला नै अलर्ट फोनमा आइपुग्नेछ ।
यसले भूकम्पबाट हुने क्षति र जोखिमलाई केही घटाउने विश्वास गरिएको छ । अमेरिकी अन्तरिक्ष एजेन्सी नासा र भारतीय अन्तरिक्ष अनुशन्धान स्टेशन इसरो मिलेर समेत जलवायु परिवर्तनको असरको भविष्यवाणी गर्ने उपग्रह निर्माण गरिरहेका छन् । यस स्याटेलाइटको नाम नासा इसरो सिन्थेटिक अपर्चर रडार (निसार) हो ।
जुन अर्को वर्षको सुरुमा प्रक्षेपणको लागि लगभग तयार रहेको इसरोले बताएको छ । यो स्याटेलाइटले इकोसिस्टममा देखिएको गडबडी र विश्वभरको जलवायु परिवर्तनलाई अवलोकन गर्नेछ । यसमार्फत भूकम्प, सुनामी, ज्वालामुखी, पहिरोजस्ता प्राकृतिक प्रकोपको पूर्वानुमान गर्ने प्रयास गरिनेछ ।
