२१ असोज , एजेन्सी ।
आजभन्दा ठीक एक वर्ष पहिले, अक्टोबर ७,२०२३ मा, हमास अतिवादीहरूले इजरायलमा नरसंहार मच्चाउने गरी आक्रमण गरेका थिए। यस हमलापछि मध्यपूर्वमा युद्ध सुरु भएको छ । जसमा अहिलेसम्म ४२ हजारभन्दा बढी मानिस मारिएका छन् ।
यो संख्या अझै बढिरहेको छ । गाजामा इजरायली अभियानको रूपमा सुरु भएको युद्ध हरेक दिनजसो फैलिरहेको छ। अक्टोबर ७ मा भएको आक्रमणपछि इजरायली अभियानमा गाजा ध्वस्त भएको छ भने लेबनानमा पनि युद्ध छेडिएको छ ।
यससँगै एउटा प्रश्न उठ्छ कि इजरायलले एक वर्षमा अहिलेसम्म के उपलब्धि हासिल गर्याे त ? अक्टोबर ७ मा भएको आक्रमणमा १२०० इजरायली मारिएका थिए । हमासका लडाकाहरुले ठूलो नरसंहार गरेका थिए।
करिब २५० इजरायलीहरूलाई हमासले बन्धक बनाएर गाजा लगेका थिए। यो इजरायलको इतिहासमा सबैभन्दा ठूलो आक्रमण थियो, जसले यहूदी राष्ट्रलाई नराम्ररी हल्लायो।
त्यसको प्रत्याक्रमणमा इजरायलले तीनवटा मुख्य लक्ष्यहरू राखेको थियो– हमासको उन्मूलन, बन्धकहरूलाई फिर्ता गर्ने र गाजा सीमानजिकै बस्ने बासिन्दाहरूको सुरक्षा स्थापना गर्ने।
इजरायली सेनाले गाजामा बन्धकहरूलाई फिर्ता गर्न र हमासको उन्मूलनका लागि ठूलो मात्रामा सैन्य कारबाही सुरु गरेको छ। इजरायलले हमासलाई हवाई हमला र जमिन दुवै आक्रमणबाट कुचल्ने प्रयास गरेको थियो।
इजरेली सेना आइडीएफले हमासका हजारौं सुविधाहरूमा आक्रमण गरेर ध्वस्त बनाएका छन् । उनीहरुले सुरुङहरू ध्वस्त पारे र हतियारको भण्डार कब्जा गरे। आइडीएफले हमासको सैन्य शक्ति समाप्त भइसकेको र अहिले छापामार संगठनको रूपमा मात्रै काम गरिरहेको दाबी गरेको छ।
इजरायली सेनाले भनेको छ कि हमास अब अक्टोबर ७ अघिको जस्तो संगठन छैन। आइडीएफले हमास प्रमुख इस्माइल हानिया र यसका सैन्य कमाण्डर मोहम्मद डेफ सहित धेरै वरिष्ठ कमाण्डरहरूलाई सिध्याइसकेको छ ।
तर सत्य यो हो कि हमास समाप्त भएको छैन। यस अगस्टमा आइडीएफ प्रवक्ता रियर एडमिरल ड्यानियल हगारीले भनेका छन् कि हमासलाई आन्दोलनको रूपमा पूर्ण रूपमा हटाउन सम्भव छैन।
इजरायलमा भएको आक्रमणका मुख्य योजनाकार याह्या सिनवार जीवितै छन् र हानियाको मृत्युपछि संगठनको नयाँ नेता चुनिएका छन् । तर, उनी भूमिगत बस्दै आएका छन् र लामो समयदेखि देखिएका छैनन् ।
गत वर्ष अक्टोबर ७ मा हमासले करिब २५० इजरायली नागरिकलाई अपहरण गरेको थियो । ती सबैलाई गाजा लगिएको थियो। हमासले नोभेम्बरको अन्त्यमा युद्धविरामको क्रममा १०५ बन्धकहरूलाई रिहा गरेको थियो।
यसअघि ४ जना बन्धकलाई रिहा गरिएको थियो । हमासले गाजामा अझै ९७ जनालाई बन्धक बनाएरै राखेको छ । इजरायली सेनाका अनुसार तीमध्ये ३३ जनाको मृत्यु भइसकेको छ ।
हमासको हिरासतमा दुई बालबालिकासहित ६४ बन्धकहरू अझै जीवित रहेको बताइन्छ । इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहुले बन्धक फिर्ता नल्याएकोमा देशभित्रैबाट आलोचनाको सामना गर्नुका साथै जनताको चर्को दबाबको सामना गर्नु परेको छ ।
आलोचकहरूले नेतान्याहुमाथि शान्ति वार्ता अवरुद्ध गरेको र युद्ध लम्ब्याएको आरोप लगाएका छन्। गाजा युद्ध अझै समाप्त भएको छैन, यसैबीच इजरायलले अब उत्तरमा हिजबुल्लाह विरुद्ध उग्र मोर्चा खोलेको छ।
इजरायली सेनाहरू दक्षिणी लेबनानमा प्रवेश गरेका छन्, जहाँ उनीहरूले हिजबुल्लाहविरुद्ध युद्ध गरिरहेका छन्। लेबनानबाट हिजबुल्लाहको गोलाबारीका कारण हजारौं इजरायलीहरू उत्तरबाट भाग्न बाध्य भएका छन्।
इजरायली सेनाले लेबनानमा भूमिगत कारबाही देशको उत्तरी सीमा सुरक्षित गर्न र इजरायली समुदायका मानिसहरूलाई फिर्ता गराउनको लागि गरिएको जनाएको छ। जब गाजामा मानवीय संकट बढ्न थाल्यो र इजरायलले अन्तर्राष्ट्रिय चासोलाई बेवास्ता गर्दै आक्रमण जारी राख्यो।
त्यसपछि यस क्षेत्रमा उपस्थित अन्य मिलिसियाहरू पनि यो युद्धमा हामफाले । यस समयमा हिजबुल्लाह, हुथी र इराकी शिया मिलिशियाहरूले पनि अमेरिकी र इजरायललाई निशाना बनाएका छन्।
योसँगै इरानले इजरायलमा दुई पटक प्रत्यक्ष आक्रमण पनि गरिसकेको छ र इजरायलले हालसम्म दर्जनौं इरानी अधिकारीलाई मारेको छ । अहिले इरान र इजरायल आमनेसामने छन् र जुनसुकै बेला सम्पूर्ण क्षेत्र भयंकर युद्धमा फस्न सक्छ ।
अर्कोतर्फ इजरायल र प्यालेस्टाइन विवादलाई लिएर विश्वभरका मानिसको दृष्टिकोणमा परिवर्तन आएको छ । इजरायल समर्थक अमेरिका, बेलायतलगायत धेरै युरोपेली देशहरूमा प्यालेस्टाइन समर्थक प्रदर्शनहरू देखिएका छन्।
यस बाहेक यस युद्धपछि दर्जनौं देशले प्यालेस्टाइनलाई स्वतन्त्र राष्ट्रको दर्जा दिएका छन् । यी देशहरूमा बढ्दो संख्यामा पश्चिमी देशहरूका मानिसहरू छन्। हाल संयुक्त राष्ट्रसंघका १९३ सदस्य राष्ट्रमध्ये १४६ राष्ट्रले प्यालेस्टाइनलाई राष्ट्रको रूपमा स्वीकार गरेका छन् ।
