१८ साउन , काठमाण्डौ ।
चीनको सेना पीएलएको गठन भएको ९८ वर्ष पूरा भएको छ। यस अवसरमा चीनका रक्षामन्त्री डोङ जुनले चीनको सेनाले विश्वव्यापी जोखिम र चुनौतीहरूको सामना गर्न तथा स्थायी शान्ति, विश्वव्यापी सुरक्षा र साझा समृद्धिको संसार निर्माणमा सहयोग गर्न अन्य देशका सशस्त्र बलहरूसँग मिलेर काम गर्न तयार रहेको बताएका छन्।
उनले यो टिप्पणी शुक्रबार जनमुक्ति सेना पीपुल्स लिबरेसन आर्मी को स्थापनाको ९८ औं वार्षिकोत्सवको अवसरमा बेइजिङको ग्रेट हल अफ द पिपुलमा राष्ट्रिय रक्षा मन्त्रालयले आयोजना गरेको स्वागत समारोहमा गरेका हुन्।
यस अवसरमा उनले फेरि एकपटक ताइवानलाई कुचल्ने वाचा गरेका छन्। पछिल्लो ९८ वर्षमा चीनले आफ्नो सेनालाई एक प्रमुख विश्वव्यापी शक्ति बनाएको छ र अहिले चीनले विश्वको सबैभन्दा शक्तिशाली नौसेना सञ्चालन गर्दछ।
विश्वका शीर्ष ५ शक्तिशाली सेनाहरूमा चीनको सेना समावेश भइसकेको छ। ग्लोबल फायरपावर इन्डेक्स–२०२५ अनुसार विश्वका १४५ देशहरूमध्ये चीनको सेना तेस्रो नम्बरमा छ ।
तर, धेरै प्रतिवेदनहरूले दाबी गरेका छन् कि चीनले अब रुसलाई पछि पार्दै विश्वको दोस्रो ठूलो सैन्य शक्ति निर्माण गरिसकेको छ। यस इन्डेक्समा भारतलाई चीनपछि चौथो नम्बरमा राखिएको छ।
चीनको रक्षा बजेट लगभग २६७ अर्ब डलर मानिन्छ, जबकि भारतको बजेट लगभग ७५ अर्ब डलर मात्रै छ। चीनको सेनालाई जनमुक्ति सेना अर्थात् पीएलए भनिन्छ, जसका विभिन्न शाखाहरू जस्तै पीएलए स्थल सेना, पीएलए वायुसेना र पीएलए नौसेना छन्।
चीनको स्थल सेनामा करिब २० देखि २२ लाख सक्रिय सैनिक रहेको अनुमान छ। चीन विश्वको सबैभन्दा ठूलो स्थल शक्ति हो, जसमा ठूलो संख्यामा ट्याङ्क, तोपखाना र भारी बख्तरबन्द ब्रिगेडहरू सामेल छन्।
ग्लोबल फायरपावर इन्डेक्सअनुसार चीनसँग ६८०० ट्याङ्क छन् जसमध्ये ५४४० सक्रिय छन् , ३४९० तोप र २७५० रकेट आर्टिलरी छन्। चीनले लगातार आफ्नो जमिन सेनालाई स्वदेशी प्रविधि र रोबोटिक÷एआई क्षमताहरूले सुसज्जित गरिरहेको छ।
सेनालाई द्रुत कारबाहीका लागि पुनर्संरचना गरी परम्परागत बटालियनहरूलाई छरितो ब्रिगेड–आधारित ढाँचामा परिवर्तन गरिएको छ। चिनियाँ वायुसेनासँग करिब ३,३०० सैन्य विमान छन्, जसमा लडाकु विमान, परिवहन विमान, हेलिकप्टर र विशेष मिसन एयरक्राफ्टहरू पर्छन्। यस्तै चीनले छैटौं पुस्ताको लडाकु विमान जे ३६ बनाउन सुरु गरेको छ।
यससँगै, स्वदेशी जे १०, ४.५ जेनेरेसन र दुई प्रकारका पाँचौं पुस्ताका स्टिल्थ फाइटर जेट जे २० र जे ३५ पनि छन्। चीनसँग अत्याधुनिक विमान भए तापनि तिब्बत र लद्दाखजस्ता उच्च हिमाली क्षेत्रहरूमा यसको तैनाथी सीमित छ, किनभने त्यहाँका एयरबेसहरू लजिस्टिक रूपमा चुनौतीपूर्ण छन्।
यो एक यस्तो पक्ष हो जहाँ भारतीय वायुसेनालाई रणनीतिक लाभ प्राप्त हुन्छ। अर्काेतर्फ चीनले आफ्नो वायुसेनालाई स्पेस वारफेयर र नेटवर्क–सेन्ट्रिक युद्ध क्षमतासँग एकीकृत गरेको छ, जसले गर्दा यसको क्षमता निकै बढेको छ।
एयर डिफेन्स सिस्टम र इलेक्ट्रोनिक वारफेयरले पनि चिनियाँ सेनालाई निकै उन्नत बनाएको छ। यसैगरी विश्वको सबैभन्दा ठूलो नौसेना चीनको नौसेनालाई अहिले जहाजहरूको कुल संख्याको आधारमा विश्वको सबैभन्दा ठूलो नौसेना मानिन्छ, जसले अमेरिकालाई पनि पछि पारेको छ।
चीनसँग करिब ७३० युद्धपोत छन्, जसमा ३ विमानवाहक पोत , ६१ पनडुब्बी र दर्जनौं डेस्ट्रोयर तथा फ्रिगेटहरू समावेश छन्। चीनले आफ्नो नौसेनालाई ’ब्लू वाटर नेवी’ अर्थात् विश्वभरि अपरेशन गर्न सक्षम बनाइरहेको छ।
चीनले कुल ६ वटा विमानवाहक पोत बनाउने लक्ष्य राखेको छ, जसमध्ये ३ वटा सञ्चालनमा छन् र एक निर्माणाधीन छ । चीनले दक्षिण चीन सागरदेखि हिन्द महासागर क्षेत्रसम्म आफ्नो शक्ति विस्तार गरिरहेको छ।
चीनसँग अहिले ६५ भन्दा बढी पनडुब्बीहरू छन्, जसमध्ये १२ वटा आणविक ऊर्जाबाट चल्ने पनडुब्बी हुन्। यसबाहेक भारतजस्तै चीनसँग पनि न्युक्लियर ट्रायड फोर्स छ।
अर्थात्, उसले हवाईजहाज, जमिनबाट प्रहार गर्ने मिसाइल र आफ्नो नौसेनाको शक्ति (पनडुब्बी) प्रयोग गरेर आणविक युद्ध लड्न सक्छ।
