२६ पुस, काठमाडौँ । अवरुद्ध घाँटी अनि आँखामा टिलपिल आँशु । नुवाकोटकी २१ वर्षीय रानू मगर (नाम परिवर्तन) लाई पीडा पोख्न गाह्रो भइरहेको थियो । भारतको कोठीमा ६ वर्ष बिताएको त्यो क्षण बयान गर्न उनी ठूलो हिम्मत जुटाउँदै थिइन् । मुखबाट शब्द फुट्न नपाउँदै रानू भक्कानिन्थिन् । अनि घरिघरि भनिरहन्थिन्, ‘मैले जस्तो पीडा कुनै चेलीले भोग्न नपरोस् ।’
आफ्नै काका–काकीले उनलाई भारतको कोठीमा पुर्याएका थिए । त्यतिबेला उनी मात्र १५ वर्षकी थिइन् । उमेर सानो भएकाले हर्मोन परिवर्तन गर्ने इन्जिेक्सन लगाएर वयस्क बनाइयो । काठमाडौंमा हुँदा उनी होटलमा भाँडा माझ्ने काम गर्थिन् ।
चप्पल कारखानामा काम लगाई दिने भन्दै उनलाई भारत पुर्याइएको थियो । रानूले भारतका भिन्दाभिन्दै कोठीमा शोषण सहेर बस्नु पर्यो । बेचिएपछि रानूले धेरैपटक भाग्ने प्रयास गरिन् । ‘हरेक दिनको कुटाइ र पीडा सहन गाह्रो हुथ्यो’, उनले भनिन् ।
उद्धारका लागि आएका दाजुभाइ, बेचिएका अन्य महिलाले पनि धेरैपटक भाग्न सुझाए । तर भागेर कहाँ जाने ? कसलाई गुहार माग्ने ? रानुलाई केही थाहा थिएन । भाग्न खोज्दा कोठीकै मान्छेले कुट्थे । रानू एक साथीलाई थला पर्ने गरी कुटेको सम्झन्छिन् ।
निरन्तरको कुटाइले किशोरीहरू मानसिक पीडामा हुन्थे । डर र त्रासमा बाँच्थे । सधैं असह्य पीडा दिन थालेपछि रानूले भाग्ने विचार नै त्यागिन् र कोठीको अँध्यारो कोठालाई नै संसार मान्न थालिन् ।
केही महिनाअघि माइती नेपालले रानूलाई उद्धार गरी नेपाल फर्काएको छ । कोठीबाट फिर्ता भए पनि उनलाई समाजको सामना गर्न सजिलो छैन । चरित्रप्रति औंला ठड्याउने चिन्ता छ उनलाई । समाजले लगाउने लान्छना कोठीमा बिताएको रातभन्दा पनि भयानक ठान्छिन् उनी ।
उनी सुनाउँछिन्, ‘आफन्त भनेर विश्वास गर्न नहुने रहेछ । आफ्नैले भारतको कोठीसम्म पुगें।’ नेपाल आइपुग्दा उनले नेपाली भाषा नै बोल्न सकेकी थिइनन् । उनैको उजुरीको आधारमा डेढ महिनाअघि उनका काका र काकी कारबाहीमा परिसके ।
मानव बेचबिखन अनुसन्धान ब्यूरो, बबरमहलको २०७५ कात्तिक ११ गते देखि ०७६ मंसिर १६ गतेसम्मको तथ्यांकमा २ सय ७२ जनालाई विभिन्न मुलुकबाट उद्धार गरिएको छ । जसमा महिला २ सय ६ र पुरुष ६६ जना छन् । नेपाली महिला भारतीय यौनबजारमा बढी पुगेका छन् । २६ प्रतिशत पीडित १८ वर्षभन्दा कम छन् । राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोगको ०७६ को प्रतिवेदनले हरेक वर्ष १ हजार महिला तथा बालिका भारतबाट उद्धार गरी फर्काउने गरेको देखाउँछ ।
बेचबिखनमा परेकालाई भारतलगायत कुवेत, लिबियाजस्ता देशबाट उद्धार गरिएको ब्यूरोका कार्यकारी निर्देशक अनुपम राणाले बताए । केन्या, इन्डोनेसिया, मालवी, म्यानमारमा समेत नेपाली बेचिएका छन् । भारतको मणिपुर, मिजुराम र दिल्लीबाट मात्र २ सय १५ लाई उद्धार गरिएको छ । राणा भन्छन्, ‘प्रायः आफन्तबाटै बेचिन्छन् । सामाजिक सञ्जालको बढ्दो प्रयोगले यसमा अझै बल पुर्याएको छ ।’
माइती नेपालकी संस्थापक अध्यक्ष अनुराधा कोइरालाका अनुसार सोच्दै नसोचेका स्थानमा नेपाली चेली बेचिएका छन् । बेचबिखनको तरिका र माध्यमसमेत परिवर्तन भएको कोइरालाले बताइन् ।
‘हामी दुबईलाई राम्रो ठाउँ सोच्छौं तर त्यहाँ पनि नेपाली महिला बेचिएका छन्’, उनले भनिन्, बेचबिखनको तौरतरिका परिवर्तन हुँदा उद्धार गरेर नेपाल फर्काउन चुनौती थपिएको छ ।’ नेपालका करिब १५ लाख मानिस बेचबिखनको जोखिममा छन् । तीमध्ये १३ देखि १९ वर्षका १२ लाख ग्रामीण किशोरी जोखिममा छन् । अन्नपूर्ण पोष्ट दैनिकबाट