१९ माघ, काठमाडौँ । सर्वोच्च अदालतमा प्रतिनिधि सभा विघटनको पक्षमा बहस गरिरहेका महान्यायाधीवक्ता अग्नि खरेललाई न्यायाधीश सपना प्रधान मल्लले प्रधानमन्त्रीलाई प्रतिनिधि सभा विघटनको अधिकार कहाँबाट आयो? भन्दै प्रश्न गरेकी छन्।
खरेलले मन्त्रिपरिषद्को गठनसम्बन्धी संविधानको धारा ७६ को व्याख्या गरिरहेका बेला न्यायाधीश मल्लले प्रश्न सोधेकी हुन्।
खरेलले त्यसअघि न्यायाधीश अनिल सिन्हाको प्रश्नको जवाफ दिँदै थिए।
सिन्हाले वर्तमान सरकार संविधानको धारा ७६ को १ अनुसारको बहुमतको वा ७६ को २ अनुसार दुई दल मिलेर बनेको सरकार भन्ने जिज्ञासा राखेका थिए।
खरेलले त्यसको जवाफमा प्रधानमन्त्रीको नियुक्ति संविधानको धारा ७६ को २ अनुसार भए पनि दुई पार्टीबीच एकता भएपछि १ मा रूपान्तरण भएको बताएका थिए।
’प्रधानमन्त्रीको नियुक्ति गर्ने बेला २ अनुसार बने पनि रूपान्तरण भएर धारा १ मा पुगेको छ। त्यसलाई निर्वाचन आयोगले पनि मानेको छ। राजनीतिक दलसम्बन्धी कानुन अनुसार भएकाले मान्यता पाउँछ’, खरेलले भने, ’एकीकरण भएपछि कसरी रूपान्तरण हुन्छ भन्ने कुरा संविधान वा कानुनमा लेखिएको त छैन तर रूपान्तरण भएको तथ्यसंगत हो। रिट निवेदकले पनि मानेका छन्।’
खरेलले प्रधानमन्त्री बन्ने अवस्थाबारे व्याख्या गरिरहँदा नै न्यायाधीश मल्लले एक साथ तीन वटा प्रश्न गरेकी हुन्।
उनले पहिलो ’प्रधानमन्त्रीलाई संविधानको धारा ७६ को ७ प्रयोग गर्ने अधिकार कहाँबाट आयो’ भनेर सोधेकी हुन्।
दोस्रो, उनले ’प्रतिनिधि विघटन गर्ने अवस्था थियो कि थिएन’ भन्ने प्रश्न राखेकी छिन् भने तेस्रो, ’प्रधानमन्त्रीले संसद फेस गर्न पर्ने कि नपर्ने?’ भन्ने प्रश्न राखेकी छिन्।
प्रश्न सोधेपछि खरेलले भने ( २०४७ सालको धारा ३६ को १ र ४२ को व्यवस्थालाई अहिलेको संविधानको धारा ७६ मा मर्ज गरिएको छ, त्यो बेला अल्पमतको सरकार बन्ने व्यवस्था ४२ मा थियो अहिले ७६ को (३) मा छ। यी धारा अनुसार बनेका प्रधानमन्त्रीले त्यतिखेर ५३( ४ )अनुसार संसद विघटन गरेका थिए। अहिले त्यो अवस्था छरछैन म त्यसमा आउँछु श्रीमान।
खरेलको बहस जारी छ। रिट निवेदकको बहस सकिएकाले आज सरकारी पक्षले बहस गरिरहेको छ।
