२० असार, काठमाडौं ।
इजरायल र इरानबीच गत महिना १२ दिनसम्म चलेको युद्धका बारेमा एकपछि अर्को चकित पार्ने खालका खुलासाहरु भइरहेका छन् । अमेरिकी हमलापछि इरानी परमाणु साइटको स्याटालाइट तस्वीरहरु सार्वजनिक भएका छन् ।
सुरुमा इरानले आफ्नो फोर्दो लगायतका साइटहरु मा सामान्य क्षतिमात्रै भएको दाबी गरिरहेको थियो । तर अब भने यहाँ व्यापक क्षति भएको इरानी विदेशमन्त्रीले नै बयान दिएका छन् ।
अमेरिकामा भने यसलाई लिएर राष्ट्रपति ट्रम्प र उनको गुप्तचर एजेन्सीको लिक भएको सूचनामा मतभेद देखिएका थिए । तरपछि फेरि एजेन्सीले आधिकारिकरुपमा ट्रम्कै बयानलाई बल पुग्नेगरीको बयान जारी गर्यो ।
यता इजरायलले पनि इरानमा कारबाही सकेर बाँकी बचेका बमहरु फर्किदा खेरी गाजामा हानेको खुलासा भएको छ । यसबीच साउदी अरबका बारेमा पनि नयाँ खुलासा भएको छ, जुन वास्तवमै चकित पार्ने खालको छ । हुनत साउदी अरबले इरानमा इजरायली हमलाको सार्वजनिक रूपले नै निन्दा गरेको थियो ।
तर उसले इरानी ड्रोनलाई नष्ट गरेको खबरहरु अहिले खुलासा भइरहेका छन् । इरानी मिडिया रिपोट्र्सका अनुसार, साउदी अरबको वायु सेनाले इराक र जोर्डनमाथिको हवाई क्षेत्र पार गर्ने खालका मानवरहित हवाई वाहन अर्थात ड्रोनहरुलाई खसाल्नका लागि आफ्नो हेलीकप्टर पठाएको थियो ।
रिपोर्टमा भनिएको छ, तिमध्ये केही ड्रोन इजरायलतर्फ अघि बढिरहरेका थिए । तर साउदी अरबको क्षेत्रको सुरक्षाका लागि भन्दै ती ड्रोनहरुलाई इजरायल पुग्नु अघि नै रोकिएको इरानी मिडियाले बताएको छ ।
यद्यपि, रियादले आधिकारिकरुपमा यी अभियानहरुमा सामेल भएको पुष्टि गरेको छैन । तर यो खुलासाले साउदी र इजरायलबीच गोप्य ढंगले सहयोग जारी रहेको देखिएको छ ।
साउदी अरब ती दर्जनौं मुस्लिम बहुल देशहरुमध्ये एक थियो, जसले ईरानविरुद्ध इजरायली कारबाहीको निन्दा गरेको थियो । रियादमा वरिष्ठ अधिकारीहरुले भनेका थिए कि इरानी क्षेत्रमा कुनै पनि हमलाका लागि साउदी हवाई क्षेत्रलाई खोलिने छैन ।
तरपछि साउदी अरबले इरानी ड्रोनहरु रोक्नका लागि विशाल अभियानमा सामेल भयो, जसमा जसमा जोर्डन, ब्रिटेन, फ्रान्स पनि सहभागि थिए र यसको अगुवाई अमेरिकी सेंट्रल कमांडले गरिरहेको थियो ।
जोर्डनले इरानी ड्रोनलाई रोक्नका लागि आफ्नो भूमिकालाई सार्वजनिक रूपमा नै स्वीकार गरेको छ । फ्रान्सले आफ्नो सहभागितालाई जोर्डनमा आफ्ना हितहरुको रक्षाकालागि भनेको छ ।
तर उसले सिधा इजरायलको नाम भने लिएको छैन । इजरायललाई साथ दिने कुरामा साउदी अरब पनि सामेल हुनुका पछाडि अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पको भूमिका महत्वपूर्ण मानिएको छ । यसैपनि अमेरिका साउदी अरबको सबैभन्दा प्रमुख सैन्य सहयोगी हो ।
अमेरिकाले केवल इजरायल र क्षेत्रीय देशहरुका बीचमा पुलको काम मात्रै गरेको छैन बरु अरब देशहरुका साथमा पनि समन्वय स्थापित गरिरहेको छ, जसका साथ इजरायलको सिधा सम्बन्ध पनि छैन ।
यसअघि पनि २०१४ मा अप्रिल र अक्टूबर महिनामा इजरायलमा इरानी हमलाका क्रममा पनि यस्तो सहयोग देखिएको थियो, जतिबेला खाडीका मुस्लिम देशले इजरायललाई सहयोग गर्नकालागि अगाडि आएका थिए ।
इरानी विश्लेषकहरुको भनाइ छ कि इरानविरुद्ध अमेरिका र इजरायललाई कुनै पनि स्तरको सहयोग केबल प्यालेस्टाइनीहरु र सिंगो मुस्लिम जगतको ’पिठ्युँमा छुरा हाने जस्तै हो’ ।
यस्ता आरोपहरु साउदी अरबमाथि लागिरहँदा यता उ भने अब हतियारको मामिलामा इजरायलजस्तै शक्तिशाली बन्ने दौडमा लागेको छ। अहिले साउदीले इजरायलको जस्तै शक्तिशाली हतियार पाएको छ ।
जसले उसको एयर डिफेंसको शक्तिलाई थप बढाइदिने छ । यो हतियारको नाम हो टर्मिनल हाई एल्टीट्यूड एरिया डिफेंस अर्थात टिएचएएडी (थाड) ।
साउदी अरबले विहीबार आफ्नो पहिलो थाड मिसाइल सिस्टम ब्याट्री आधिकारिक रुपमा तैनाथ गरेको घोषणा गरेको छ । यो घोषणाका साथै अब पश्चिम एशियामा मिसाइल सुरक्षामा एक नयाँ अध्याय शुरू भएको छ ।
साउदी अरबले थाड ब्याट्रीलाई लिएर अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको पहिलो कार्यकालमा नै सम्झौता गरेको थियो । यो सम्झौता १५ बिलियन डलरको थियो, जसमा ६ अतिरिक्त थाड ब्याट्रीहरु, ४४ लन्चर र ३६० इंटरसेप्टर रहेका थिए ।
यो मिसाइल प्रणालीलाई अमेरिकी डिफेंस कंपनी लकहीड मार्टिनले बनाएको हो । यो कंपनीले अहिलेको समयमा दुवै देशहरुका बीच टेक्नोलोजी ट्रांसफर र घरेलू निर्माणमा अहम भूमिका निभाइरहेको छ ।
जेद्दाबाट आएको एक तस्वीरमा साउदी जवानहरुले थाड सिस्टमको टेस्टिंग र फील्ड ट्रेनिंगपछि त्यसलाई पूर्णरुपमा अपरेशनल गरेको देखिएको छ ।
यी मिसाइलहरुले हावामा दुश्मनका ब्यालिस्टिक मिसाइलहरुलाई ‘हिट–टू–किल’ टेक्निकले नष्ट पार्छन । यसलाई ‘साउदी भिजन २०३०’ को एक ठूलो कदम मानिएको छ, जसले देशलाई आफ्नो रक्षा आवस्यकताहरु स्वयं नै पुरा गर्ने दिशामा अगाडि बढाएको छ ।
थाड सिस्टमको रडारले २ हजार किलोमीटर परसम्मको दुश्मनका गतिविधीहरुमा नजर राख्न सक्छ । यसले २०० किलोमीटर रेंज र १५० किलोमीटर उचाईसम्म भएर आउने ब्यालिस्टिक मिसाइलहरुलाई इंटरसेप्ट गर्न सक्छ ।
अर्थात दुश्मनका मिसाइलहरु लन्च भएर टारगेटसम्म पुग्न नपाउँदै हावामा नष्ट गरिदिन्छ । खाली साउदीमा मात्रै होइन, अमेरिकाले अक्टूबर २०२४ मा इजरायलमा पनि थाड सिस्टम र १०० सैनिकहरुलाई तैनाथ गरेको थियो ।
यो कदम त्यो बेला उठाइएको हो जुनबेला इरानले १ अक्टूबरमा इजरायलमा ब्यालिस्टिक मिसाइल हमला गरेको थियो । पेंटागनले त्यतिबेला भनेको थियो, ‘यो कारबाहीले अमेरिकाको इजरायल रक्षाप्रति आफ्नो प्रतिबद्धतालाई दर्शाएको छ’ ।
यसप्रकार इजरायललाई शक्तिशाली हतियारहरु दिएर यो सानो देशलाई बलियो बनाइदिएको अमेरिकाले अब साउदी अरबलाई पनि सोही प्रकारले व्यवहार गर्न लागेको र इजरायलको रक्षाका लागि साउदीले इरानी ड्रोनहरुलाई छेकेको इरानी मिडियाहरुका दाबीबारे तपाइँका टिप्पणी अवस्य व्यक्त गर्नुहोला ।
ताजा खबरका लागि नेपाल टाइम्स्को अनलाइन पोर्टल डब्लु डब्लु डब्लु डट नेपाल टाइम्स् डट नेटमा गएर हेर्न सक्नु हुनेछ । यसैगरि हाम्रो युट्युव च्यानल र फेसबुक पेज पनि अवस्य भिजिट गर्नुहोला । तपाईले गर्नु भएको लाइक, कमेन्ट, सेयर र सब्क्राइबका लागि धेरै धन्यवाद । नेपाल टाइम्स् हेर्दै गर्नुहोला नमस्कार ।
